Gdy syndyk spłaca obligacje

Jeśli emitent obligacji nie wykupił ich w terminie i ogłosił upadłość, to uzyskane od syndyka kwoty nie uprawniają obligatariusza do ujęcia w kosztach podatkowych całej kwoty wydatkowanej pierwotnie na nabycie wszystkich papierów dłużnych.

Firma właściciel obligacji, których emitent upadł, może rozpoznać koszt podatkowy częściowo, to jest adekwatnie do uzyskiwanego przychodu w postaci wypłat dokonywanych przez syndyka. Tak uznał Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając stanowisko ministra finansów.

W ocenie sądu sytuacja spółki skarżącej jest analogiczna do przypadku, gdy wystawca obligacji nie upada, ale nie mając wystarczających środków na jednorazowy wykup wyemitowanych papierów dłużnych w ustalonym terminie, realizuje go stopniowo w miarę możliwości. W rozpoznawanej przez sąd sprawie w toku trwającego postępowania upadłościowego w ramach likwidacji majątku dłużnika spółka - nabywca obligacji sukcesywnie otrzymuje kolejne wypłaty na poczet przysługującej jej wierzytelności.

Sąd powołał się na treść art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.). Według tego przepisu wydatki poniesione na objęcie lub nabycie papierów wartościowych można zakwalifikować do kosztów uzyskania przychodów dopiero w momencie zbycia lub wykupu tych papierów przez emitenta. Zdaniem sądu wraz z pierwszą płatnością u spółki nie pojawiają się jednak automatycznie pełne koszty uzyskania przychodów równe wysokości całej kwoty zapłaconej za wszystkie obligacje. Interpretacja tego przepisu w odniesieniu do przypadku spółki jest taka, że koszty mogą być odpisywane od przychodu jedynie proporcjonalnie.

Sąd wskazał, że spółka z góry założyła, że nie odzyska całej należnej jej kwoty. Spółka mogłaby rozpoznać stratę dopiero, gdyby zakończył się definitywnie plan spłaty wierzytelności i faktycznie otrzymałaby mniej pieniędzy niż wydała na zakup obligacji. Wyrok jest prawomocny.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Wyrok NSA z 27 września 2012 r. (II FSK 393/11).