Nie chcą być płatnikiem, nawet za pieniądze

Nowelizacja ustawy o CIT, która obecnie jest w Sejmie, przewiduje zmianę w zakresie obowiązków płatnika przy wypłatach dywidend. Projekt zakłada przeniesienie obowiązków rozliczeniowych z emitenta na podmiot prowadzący rachunek papierów wartościowych albo rachunek zbiorczy. Z tym wiążą się również zmiany w zakresie pobierania przez płatników wynagrodzenia za terminowe przekazywanie podatków do budżetu (w wysokości 0,3 proc. kwoty odprowadzonego podatku). Czy instytucje finansowe prowadzące rachunki inwestycyjne będą mogły z tego korzystać?

Uprawnienie do pobierania wynagrodzenia z tytułu pełnienia obowiązków płatnika dotyczy wszystkich podmiotów, które pełnią obowiązki płatnika w odniesieniu do podatków stanowiących dochód budżetu państwa, w tym PIT i CIT. Z naszego doświadczenia wynika, że spółki, mimo formalnej możliwości pobierania takiego wynagrodzenia na podstawie art. 28 ordynacji podatkowej, w większości jej nie wykorzystują. Niektóre z nich nie wiedzą, że taka możliwość istnieje, ponieważ wynika ona z przepisów formalnoprawnych, których na co dzień nie stosują (ordynacja podatkowa), a nie materialnoprawnych (ustawy podatkowe).

Nie rozpatrywałbym nowych regulacji w kategorii przynoszenia korzyści instytucjom finansowym albo jakościowej zmiany na lepsze, ponieważ są to regulacje korzystne jedynie z punktu widzenia Skarbu Państwa. Ułatwiają bowiem kontrolę i pobór podatku - wynagrodzenie za pełnienie funkcji płatnika jest tylko częściową rekompensatą za obciążenie obowiązkami, które tak naprawdę powinny spoczywać na administracji podatkowej i moim zdaniem biura maklerskie chętnie zrezygnowałyby z wynagrodzenia (zwłaszcza że nie zawsze je pobierają), byleby tylko pozbyć się także pełnienia obowiązków płatnika.

Część z nich świadomie nie decyduje się na pobieranie wynagrodzenia, ponieważ wielkość uzyskanych w ten sposób dochodów jest nieproporcjonalna w stosunku do m.in. kosztów dostosowania systemu finansowego czy ryzyka kontroli podatkowych związanego w szczególności z koniecznością dokonania zwrotu pobranego wynagrodzenia w wyniku korekt podatku dokonanych przez podatników itp.

Czy zatem pobieranie wynagrodzenia jest nieopłacalne?

W przypadku instytucji finansowych, przede wszystkim banków, niektóre z nich ze względu na efekt skali zdecydowały się pobierać to wynagrodzenie. Z ich punktu widzenia obowiązki płatnika związane z wypłatą odsetek od papierów wartościowych zapisanych na rachunkach papierów wartościowych czy dywidend, ze wszystkimi tego konsekwencjami, nie są czymś zupełnie nieznanym. Nie zmienia to jednak faktu, że nowa regulacja będzie dla nich kolejnym obciążeniem, zwłaszcza że ponosić będą odpowiedzialność za prawidłowe obliczenie, pobranie i odprowadzenie podatku, nie mówiąc już o problemach czysto technicznych związanych z dostosowaniem systemu finansowego do zmienionych przepisów.

Co może być największym problemem?

Ministerstwo Finansów, wprowadzając przepisy, rozpatruje ich funkcjonowanie w skali globalnej, tymczasem w praktyce funkcjonują one przecież na poziomie indywidualnym poszczególnych instytucji. Jeśli już dzisiaj występują problemy związane ze zwrotem wynagrodzenia płatnika w sytuacji dokonywania korekt wysokości podatku przez podatnika i nie zostały one rozwiązane, to nowe przepisy te problemy tylko zwiększą, ponieważ biurom maklerskim i bankom prowadzącym działalność maklerską dojdą nowe obowiązki, które będą generowały analogiczne problemy.

@RY1@i02/2014/095/i02.2014.095.071000200.802.jpg@RY2@

Dariusz Niestrzębski dyrektor w Paczuski, Taudul, Korszla, Grochulski Doradcy Podatkowi

Rozmawiał Przemysław Molik

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw jest po I czytaniu w Sejmie