Księgi rachunkowe to źródło informacji do ustalenia podatku dochodowego

Podatek dochodowy od osób prawnych (CIT) stanowi obciążenie dochodu podatnika. Regulacje i zasady ustalania podstawy opodatkowania są różne dla prawa podatkowego i prawa bilansowego. Podatek dochodowy wymaga – określonej w prawie podatkowym – ewidencji podatkowej. W przypadku prowadzenia ksiąg rachunkowych konieczne staje się prowadzenie ewidencji podatkowej dla celów podatku dochodowego. Oznacza to, że księgi rachunkowe, które należy prowadzić zgodnie z prawem bilansowym, mają być dodatkowo prowadzone tak, aby zaspokoić wymogi informacyjne nałożone przez prawo podatkowe w zakresie podatku dochodowego. W konsekwencji powoduje to podwójne prowadzenie zapisów księgowych odnośnie do jednego i tego samego zdarzenia.

Odrębne konta analityczne

W praktyce najczęściej jest to realizowane poprzez otwieranie odrębnych kont analitycznych służących wyodrębnieniu informacji zgodnie z przepisami podatkowymi. Wiele jednostek decyduje się też na wprowadzenie zapisów na tzw. kontach pozabilansowych. Należy pamiętać, że w praktyce więcej jest różnic między rachunkowością a podatkami, jeśli mamy do czynienia z podmiotem, który jest podatnikiem CIT, a nie podatku dochodowego od osób fizycznych. Wynika to przede wszystkim z większej świadomości odmiennego ujmowania w czasie zdarzeń na potrzeby rachunkowości i podatku dochodowego. Należy pamiętać, że dane o tych rozbieżnościach będą podstawą nie tylko do prawidłowego rozliczenia podatku, lecz także do przygotowania noty podatkowej, jeśli jednostka sporządza sprawozdanie finansowe według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości. Ponadto część jednostek, które są podatnikami CIT, będzie zobowiązana do ustalania aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego. A tytuły tzw. różnic przejściowych są identyfikowane na podstawie zapisów księgowych.