Czas na nowe ustawy dotyczące podatków dochodowych

Ustawy regulujące podatki dochodowe - ustawa o PIT oraz ustawa o CIT - były nowelizowane ponad sto razy. Taki stan prawny bardzo mocno komplikuje życie podatnikom.

Przykład pierwszy - opodatkowanie dochodu ze sprzedaży mieszkania. Zgodnie z przepisami ustawy o PIT, jeżeli w danej sytuacji przepis szczególny nie przewiduje wyłączenia z opodatkowania albo zwolnienia, wspomniany dochód podlega opodatkowaniu według stawki 19-proc. Jednocześnie przepisy przewidują możliwość zastosowania zwolnienia, jeżeli dochód zostanie wydatkowany na cele mieszkaniowe w okresie dwóch lat, licząc od końca roku, w którym dochód został osiągnięty.

Te zasady znajdują jednak zastosowanie wyłącznie do dochodu ze sprzedaży nieruchomości nabytych po 31 grudnia 2008 r. W odniesieniu do dochodu ze sprzedaży nieruchomości nabytych w okresie po 31 grudnia 2006 r. do końca 2008 r. stosuje się inne zasady, przewidujące m.in. możliwość skorzystania z ulgi meldunkowej. Jeszcze inne zasady obowiązywały w przypadku opodatkowania dochodu ze sprzedaży nieruchomości nabytych do końca 2006 r.

Podany przykład obrazuje, w jaki sposób częste nowelizacje ustaw z zakresu podatku dochodowego utrudniają życie podatnikom. Nie wystarczy bowiem odwołać się do obecnej wersji przepisów ustawy. Konieczne jest również zbadanie przepisów zawartych w poprzednich wersjach.

Kolejny przykład to zasady opodatkowania dochodu ze zbycia udziałów (akcji) w celu ich umorzenia, w sytuacji gdy udziały te zostały objęte za wkład niepieniężny. Inne niż obecne zasady opodatkowania będą miały zastosowanie do dochodu osiągniętego ze zbycia udziałów objętych do końca 2000 r. Z kolei w odniesieniu do zasad obowiązujących od 1 stycznia 2001 r. znaczenie będzie miało, czy umarzane udziały zostały objęte za przedsiębiorstwo i czy nabycie to miało miejsce do końca 2003 r.

Mając na względzie obecny stan prawny w zakresie podatków dochodowych, ustawodawca powinien rozpocząć pracę nad projektami nowych ustaw. Oczywiście przez jakiś czas od wejścia w życie nowych regulacji problemy związane ze stosowaniem przepisów przejściowych będą odczuwalne. Jednak biorąc pod uwagę liczbę dotychczasowych zmian oraz problemy interpretacyjne, które na co dzień towarzyszą stosowaniu wspomnianych przepisów, uchwalenie nowych ustaw wydaje się koniecznością.

Podjęcie prac będzie też okazją do uporządkowania regulacji zawartych w obecnych przepisach. Nie budzi zaś wątpliwości, że dzisiejszy kształt ustaw to istna stajnia Augiasza. Przykładowo art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zawierający katalog dochodów zwolnionych z opodatkowania, ma ponad 130 punktów. Wspomniana ustawa wyróżnia aż dziewięć rodzajów źródeł przychodów, w tym przychody z działalności gospodarczej, które ze względu na swą specyfikę powinny być regulowane w odrębnym akcie prawnym.

Głosy w sprawie konieczności wprowadzania nowych przepisów regulujących podatki dochodowe są coraz częstsze. Przepisy ustaw w obecnym kształcie, przez stopień skomplikowania oraz konieczność odwoływania się do kilku wersji aktów prawnych, sprawiają, że podatnicy często stosują niewłaściwe. Gruntowna reforma przepisów z zakresu podatków dochodowych powinna być zatem jednym z priorytetów nowego parlamentu.

@RY1@i02/2011/166/i02.2011.166.086.002a.001.jpg@RY2@

Artur Cmoch, doradca podatkowy, wspólnik w Kancelarii Grynhoff Woźny Wspólnicy

em