Potrącenie ma taki sam skutek podatkowy jak zapłata

@RY1@i02/2012/200/i02.2012.200.18300040f.802.jpg@RY2@

Arkadiusz Michaliszyn, prawnik, partner w CMS Cameron McKenna

Wydawałoby się, że zarówno z prawnego, jak i z ekonomicznego punktu widzenia kwestia ta nie jest dyskusyjna. Zgodnie z art. 498 par. 2 kodeksu cywilnego potrącenie prowadzi do wygaśnięcia wierzytelności, podobnie jak zapłata w pieniądzu. Mimo to władze skarbowe z wiadomych sobie powodów nie traktowały tak samo obu zdarzeń. Wydaje się jednak, że czasy takiego podejścia się kończą. Przede wszystkim, dyskusję ucinają zmieniające się przepisy. Przykładowo w ustawie o CIT w dwóch miejscach wyraźnie wskazano, że kompensata ma walor zapłaty. Po pierwsze, w art. 15a ust. 7 ustawy CIT, zgodnie z którym dla potrzeb obliczania różnic kursowych przez zapłatę należy rozumieć uregulowanie zobowiązań w jakiejkolwiek formie, w tym w wyniku potrącenia wierzytelności. Po drugie, w art. 26 ust. 7 ustawy o CIT, zgodnie z którym dla celów pobrania podatku zryczałtowanego przez wypłatę należy rozumieć również potrącenie.

Poprawianie praktyki stosowania przepisów poprzez ich doprecyzowywanie nie jest jednak najbardziej pożądanym rozwiązaniem, gdyż prowadzi do coraz większej kazuistyki. Na szczęście oprócz ustawodawcy na straży rozsądku stoją również sądy. W jednym z wyroków NSA odniósł się do kwestii zapłaty w świetle prawa do przyśpieszonego zwrotu VAT (wyrok z 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1731/11). Zgodnie z art. 87 ust. 6 ustawy VAT podatnik może wnioskować o przyśpieszony, 25-dniowy zwrot VAT. Jednym z warunków jest dokonanie zapłaty należności na rzecz kontrahenta. Organy podatkowe uparcie twierdziły, że przez zapłatę należy rozumieć dokonanie pieniężnej płatności, więc rozliczenie należności przez potrącenie nie daje prawa do przyśpieszonego zwrotu VAT. NSA odrzucił to rozumowanie, wskazując, że potrącenie ma taki sam efekt jak zapłata, zatem różnicowanie tych dwóch zdarzeń nie jest uzasadnione.

Not. MGM