Polacy dużo pracują... jeśli pracują

Kwestie efektywności i jakości pracy, a także wykorzystania czasu pracy są na tyle złożone, że niełatwo poddają się uogólnieniom.

Jednak porównanie danych statystycznych dotyczących aktywności zawodowej Polaków wskazuje niestety na wciąż utrzymujące się zjawisko dużego stopnia niewykorzystania zasobów pracy. Popatrzmy, w II kwartale 2010 r. osób biernych zawodowo w wieku produkcyjnym było 48 proc. Jak widać, w obszarze rynku pracy znajdują się znaczne rezerwy, których wykorzystanie pozwoliłoby na zmniejszenie dystansu wobec bardziej rozwiniętych krajów. Odnotowano szczególnie niską aktywność zawodową ludzi młodych późno wchodzących na rynek, kobiet, obciążonych obowiązkami rodzinnymi, osób niepełnosprawnych oraz osób po 45. roku życia, wcześniej niż w innych krajach przechodzących na emeryturę.

Lukę wynikającą z niskiej aktywności zawodowej staramy się wypełnić, intensywnie pracując nie w skali życia, ale przede wszystkim w skali dnia i tygodnia roboczego. Także wydłużając aktywność zawodową już pracujących.

Dyskusji na temat pracy Polaków towarzyszą często pochopne opinie i mity. Choćby takie, że Polacy dobrze pracują za granicą, ale w kraju już nie. Tymczasem istotne znaczenie mają tu kwestie organizacji pracy oraz organizacji czasu pracy, które w Polsce z trudem ulegają modernizacji. Często podnosi się też argument o nadmiernej absencji chorobowej. Jednak ocena jej wskaźników bez głębokiej analizy rzeczywistych przyczyn i skutków prowadzi do kolejnych uproszczeń, że Polacy się lenią i nie chcą pracować. Zawsze jest pole do nadużyć, dlatego rzeczywistości nie można oceniać wyłącznie przez ten pryzmat.

Lucyna Machol-Zajda

Instytut Pracy i Spraw Socjalnych