Bo paragraf się nie znalazł

Symbolem "prawa" w ZSRR w czasach wielkiej czystki było słynne powiedzenie prokuratora Andrzeja Wyszyńskiego: "Dajcie mi człowieka, a ja mu znajdę paragraf". Czasy się zmieniły, ale mam wrażenie, że stosujący prawo (prokuratorzy, urzędnicy, sędziowie) pozostają pod dziwnym urokiem szukania na wszystko paragrafu. I ogarnia ich swoista niemoc, jeśli coś w przepisie nie zostało powiedziane wprost.

Przykłady można mnożyć. Zdaniem prokuratury i inspekcji handlowej obsługa sklepu nie odpowiada za wypadek, w którym dziecko zatruło się udrażniaczem do rur, bo nie ma przepisów mówiących o tym, w jaki sposób wystawiać towar na półkach. Pewnie, że nie ma, tak samo jak nigdzie nie jest napisane, że należy posługiwać się zdrowym rozsądkiem. Czy nie wystarczą ogólne zasady?

Pamiętam, jak śp. prof. Michał Kulesza irytował się, gdy regionalna izba obrachunkowa sprawdzała, czy gmina miała podstawę prawną do ufundowania mieszkańcom darmowych szczepień.

- Tak jakby nie istniał art. 7 ustawy o samorządzie gminnym, który mówi, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy - dziwił się prof. Kulesza.

Sam też nie jestem bez winy. Pisząc o sprawie emerytki, której wskutek zbieżności nazwisk z dłużniczką komornik zajął wszystkie oszczędności, pełen dobrej woli podawałem argumenty na rzecz wskazywania numeru PESEL w wyrokach. Prawo zmieniono (PESEL wskazywać trzeba, ale... nie w wyrokach), co wprowadziło być może więcej szkód niż pożytku, ale czy nawet bez tego przepisu nie moglibyśmy oczekiwać większej staranności od komornika?

Jeden z doświadczonych profesorów mówił mi kiedyś, że chęć zamieszczania wszystkiego w ustawie jest przypadłością młodych prawników i na szczęście mija z wiekiem. Prawnicy dorastając, zmieniają optykę i chcą raczej z ustaw zbędne zapisy usuwać. Pytanie, kiedy dorosną ci, którzy prawo stosują.

@RY1@i02/2014/036/i02.2014.036.18300080a.802.jpg@RY2@

Piotr Szymaniak dziennikarz Gazety Prawnej

Piotr Szymaniak

dziennikarz Gazety Prawnej