Nowa fala odpowiedzialnych

Od pięciu lat systematycznie uczestniczy w Rankingu 30 spółek, dla których CSR jest stałym i ważnym wymiarem zarządzania. Przez te lata większość z nich systematycznie podnosiła jakość zarządzania w poszczególnych obszarach CSR, a przynajmniej nadążała za ciągle zwiększającym się poziomem trudności poszczególnych pytań w ankiecie, za wyższymi wartościami wskaźników ilościowych. Bo ankieta jest co rok zmieniana. Rok temu 37 spółek reprezentowało poważne, dojrzałe podejście do CSR, uzyskując ponad 70 proc. punktacji. Dwa lata temu było takich spółek 39. W tym roku do tej najlepszej grupy można zaliczyć tylko 25. Czyżby to świadczyło o osiągnięciu nieprzekraczalnego już dla wielu - z różnych powodów - poziomu doskonałości?

Jednocześnie tegoroczny zwycięzca rankingu, czyli Orange Polska, osiąga dotąd nieosiągalny dla nikogo w ciągu 10 lat poziom 99 proc. W czterech obszarach na pięć udało się tej firmie utrzymać 100 proc. - bo tyle już miała w ubiegłym roku - a przy tym znacząco podniosła w stosunku do roku 2015 jakość w ostatnim obszarze, czyli odpowiedzialnym zarządzaniu. 100 proc. w czterech obszarach uzyskała też Polpharma. A zatem dla niektórych tempo podnoszenia poziomu trudności pytań nie stanowiło problemu nie do przekroczenia.

W rankingu mamy w tym roku 10 firm, które zdecydowały się na udział po raz pierwszy. Jest także sporo takich, które dopiero są po raz drugi lub trzeci. Dodatkowo, bardzo znacząco zwiększyła się w tym roku liczba firm, które odpowiedziały na ankietę "małego" rankingu, czyli Listy Firm Społecznie Odpowiedzialnych. Chyba mamy do czynienia z szybko narastającą nową falą w CSR. Wieloletni liderzy, przynajmniej niektórzy, są już zmęczeni. Część firm skupiła się na innych niż CSR zagadnieniach, które akurat stały się dla nich konieczne, często zamieniając CSR na sponsoring lub ograniczając się do pojedynczych inicjatyw społecznych wybieranych przez nowe zarządy.

Na szczęście mamy w Polsce coraz lepiej wykształconą kadrę menedżerską. W programach Executive MBA najlepszych szkół biznesu coraz bardziej oczywista jest obecność zagadnień CSR, zrównoważonego rozwoju, innowacji społecznych, dialogu z interesariuszami, raportowania pozafinansowego. Z kolei po kilku latach samotności na rynku edukacyjnym, gdy wraz z obecnym zespołem Deloitte rozwijaliśmy podyplomowe studia dla menedżerów CSR, zaczęły nieśmiało pojawiać się także podobne studia w innych uczelniach.

Chyba nadchodzi dobry czas dla absolwentów tych studiów. Bo CSR przestaje być traktowany przez środowisko biznesowe jako przemijająca moda, kontrowersyjna dziedzina pozabiznesowa, a staje się naprawdę ważną częścią całościowego zarządzania odpowiedzialnością, istotnym wymiarem budowania wartości rynkowej, przewagi konkurencyjnej. Dotychczasowi liderzy będą mieli w następnych latach bardzo poważną konkurencję. A w naszym Rankingu pewnie pojawi się znacznie więcej firm. W tym roku po raz pierwszy od dziesięciu lat udało się zgromadzić w obu zestawieniach łącznie 100 firm. Można przypuszczać, że na podwojenie tej liczby nie będziemy musieli czekać kolejne 10 lat.

prof. ALK dr hab. Bolesław Rok

Centrum Etyki Biznesu i Innowacji Społecznych, Akademia Leona Koźmińskiego