Inne oblicze getta

Brzeska na warszawskiej Pradze - owiana szemraną legendą enklawa typów spod najciemniejszej gwiazdy. Ulica melin, meneli, złodziei, paserów i nożowników, na którą nikt nie zapuszczał się po zmroku. W tej czarnej legendzie nie było przesady - jeszcze dekadę temu znajdowała ona potwierdzenie w policyjnych statystykach. Mniej więcej wtedy pojawił się tam Maciej Pisuk - poniekąd powtarzając praski etos. W czasach komuny do przedwojennych czynszówek na Pradze przesiedlano lokatorów niechcianych w lepszych dzielnicach. Pisuk był outsiderem nowego typu; przeniósł się tam, kiedy stracił pracę, a na prawym brzegu Wisły życie i mieszkanie było (i jest) tańsze niż na Mokotowie czy w Śródmieściu. Był przybyszem z zewnątrz, a jednak błyskawicznie wszedł w tutejszy specyficzny mikroświat. Co więcej, doświadczenie Pragi wyzwoliło w nim twórczą pasję. Pisuk zaczął utrwalać okolicę na zdjęciach, choć nigdy wcześniej nie zajmował się fotografią. Efektem kilku lat pracy jest wystawa w CSW. Pisuk wszedł z aparatem do mieszkań przy Brzeskiej, sfotografował jej mieszkańców w sytuacjach intymnych, co, jak przekonuje, nie było zadaniem trudnym. Prażanie odsłonili przed nim inne oblicze ukryte za stygmatami społecznych wyrzutków i pasożytów żerujących na tkance miasta. Pisuk nie poszedł jednak najłatwiejszym tropem, nie estetyzuje biedy i brzydoty, której większości jego bohaterów przyszło żyć. Nie moralizuje ani nie oskarża. Ale cykl jego czarno-białych zdjęć trzeba potraktować także jako ostrzegawcze memento i próbę wywołania dyskusji. Bieda i wykluczenie, których doświadcza społeczność z Brzeskiej i innych rejonów Pragi, jest dziedziczna. Kontemplując fotografie wytatuowanych dresiarzy i zniszczonych przez alkohol kobiet, warto pamiętać, że przyczyny powstania tego getta wykluczonych nie są tak jednoznaczne, jak głosi czarna legenda.

@RY1@i02/2011/205/i02.2011.205.196.025b.001.jpg@RY2@

Małgorzata Toruńska