Starsi panowie i ich świetny blog

Nowy rok zaczynamy od sympatycznej publikacji. "Nieoczywistości" Gary’ego Beckera i Richarda Posnera - to zebrane w jednym miejscu teksty opublikowane przez nich na jednym z najbardziej wpływowych amerykańskich blogów ekonomicznych. To przykład na to, że o gospodarce i prawie można pisać głęboko, ale jednocześnie z polotem i publicystycznym pazurem.

Blog Beckera i Posnera jest legendą. Obaj panowie to szacowni akademicy, którzy w swoich dziedzinach osiągnęli wszystko. Gary Becker już od lat 60. był uważany za wschodzącą gwiazdę amerykańskiej ekonomii. W roku 1992 dostał ekonomicznego Nobla. Popularność przyniosło mu nietuzinkowe podejście do uprawianej nauki. W przeciwieństwie do wielu kolegów akademików Becker nie chował się za naukowym żargonem i teoretycznymi konstrukcjami, których nikt nie jest w stanie zrozumieć, a co dopiero z nich skorzystać. Pracując na Uniwersytecie w Chicago, badał, jak z ekonomicznego punktu widzenia działa rodzina, jakie znaczenie w gospodarce odgrywa kapitał ludzki albo czy można cos zrobić z ulicznymi korkami. Ten publicystyczny temperament zbliżył go do nietuzinkowego prawnika Richarda Posnera jurysty z Chicago, który bardzo chętnie łączył w swoich badaniach prawo i ekonomię, brawurowo analizując tak odległe, zdawałoby się, dziedziny, jak amerykańskie więziennictwo, prawa autorskie czy polityka narkotykowa. Posner podobnie jak Becker w swojej dziedzinie doszedł do zaszczytów najwyższych. Jeszcze prezydent Reagan powołał go na sędziego w Federalnym Sądzie Apelacyjnym (to instytucja równie wpływowa jak Sąd Najwyższy, choć nieco mniej od niego znana). A "The Journal of Legal Studies" uznał go swego czasu za najczęściej cytowanego prawnika XX w.

Mimo tych wszystkich godności i apanaży obaj panowie w ostatnich latach nie zwolnili tempa. Przeciwnie. W 2004 r. ruszył blog Beckera i Posnera. Wpisy pojawiały się na nim zawsze według tej samej konwencji. Raz na tydzień jeden z autorów podejmował frapujący go temat, a kilka(naście) godzin później ten drugi prezentował swoje (nierzadko odmienne) stanowisko. Obaj panowie robią to zresztą do dziś. Gdy piszę te słowa, najnowszymi wpisami są tekst Posnera i odpowiedź Beckera na temat merytokracji oraz społecznej i międzypokoleniowej mobilności.

Książkowe "Nieoczywistości" to przypomnienie blogowych wpisów z lat 2004-2007. 125 tekstów zaczynających się (przynajmniej w polskim wydaniu) od reakcji Posnera na śmierć Jana Pawła II (co inspiruje go do rozważań nad ekonomiczno-prawnymi skutkami rewolucji seksualnej, której Kościół w czasach JPII się przeciwstawiał). Po posty ze stycznia 2007 r. poświęcone temu, czy Stany Zjednoczone powinny pomagać innym krajom. Jak każda publicystyka, tak i teksty duetu chicagowkich autorów są mocno zanurzone w palących wówczas (a dziś już siłą rzeczy minionych) problemach czy wydarzeniach. Ale oglądanie ich przez soczewkę ekonomiczno-prawną sprawiają, że starzeją się jednak trochę wolniej niż klasyczna publicystyka polityczna.

Dlatego czytanie Posnera i Beckera sprawić może dużą przyjemność. Zwłaszcza tym, którzy cenią sobie takie lektury, jak wydana po polsku kilka lat temu "Freakonomia" Levitta i Dubnera albo interesują się tematyką poruszaną w "Obserwacjach" publikowanych na łamach Magazynu DGP.

@RY1@i02/2013/003/i02.2013.003.186001200.802.jpg@RY2@

Gary S. Becker, Richard A. Posner, "Nieoczywistości. Ekonomiczna teoria wszystkiego", Wolters Kluwer, Warszawa 2013

Rafał Woś