HIV z sanatorium. Starsze osoby podnoszą statystyki zachorowań

Będzie kolejny rekord nowych zakażeń wirusem HIV. W 2016 r. stwierdzono ich 1459, od stycznia do października tego roku już 1317. To wzrost o ponad 15 proc. w porównaniu do tego samego okresu roku ubiegłego - wynika z danych Państwowego Zakładu Higieny. Eksperci nie kryją niepokoju: w ostatnich latach wzrost jest stały. Od 2011 r. jest to ponad 1 tys. nowo rozpoznawanych zakażeń HIV rocznie. W 2006 r. rozpoznawano ich tylko 810, a w 2015 aż 1280.

Według ekspertów ludzie przestali bać się choroby, a dotyczy to szczególnie osób starszych. Zwraca uwagę duży procentowy udział zakażeń rozpoznanych u osób powyżej 45 lat - 10,2 proc. oraz wzrost o ponad 250 proc. między rokiem 2002 a 2015. W latach 2000-2007 wykrywano rocznie średnio 70 nowych zakażeń u osób po 45. roku życia, podczas gdy w kolejnych latach było już dwa razy więcej takich przypadków - średnio 148.

- Dziś choroba ma inny wymiar. Kiedyś HIV zakażali się głównie narkomani. Dziś osoby młode, ale i te w średnim wieku, a nawet dojrzałym. Zdarzają się przypadki zakażenia 80-latków - komentuje Beata Zawada z Krajowego Centrum ds. AIDS. Jej zdaniem jednym z problemów jest brak stosowania zabezpieczeń w grupie osób starszych. - Powód jest prozaiczny: nie muszą bać się niechcianej ciąży. Zapominają jednak, że zabezpieczanie się nie służy tylko zapobieganiu ciąży - mówi Zawada.

U jednego ze starszych pacjentów obecność wirusa ujawniła się podczas operacji usuwania zaćmy. Przy pierwszym zabiegu HIV nie było - wirus, wykryto przy przygotowaniach do operacji drugiego oka.

Problem jest na tyle widoczny, że - według naszych informacji - za pieniądze resortu zdrowia jest przygotowywany spot skierowany do tej najstarszej grupy, w którym dorosły syn edukuje ojca wyjeżdżającego do sanatorium. Emisja jest planowana w najbliższych tygodniach.

Eksperci PZH wyliczają, że 50 proc. zakażeń to efekt kontaktów seksualnych, 27 proc. zażywania narkotyków, a w czterech dziesiątych przypadków wirusa przenosi matka na dziecko.

Pod względem nowych rozpoznań dominuje województwo mazowieckie, gdzie jest 5,1 przypadków na 100 tys. ludności i dolnośląskie - z 4,5 na 100 tys. mieszkańców. PZH donosi, że w tym roku zmarły już trzy osoby - w województwach warmińsko-mazurskim, dolnośląskim i podlaskim.

Leczenie jest coraz skuteczniejsze, a także bardziej dostępne. - Głównym problemem jest brak profilaktyki i edukacji - uważa Magdalena Ankiersztejn-Bartczak, szefowa Fundacji Edukacji Społecznej. Efekt - wciąż wiele osób nie robi testów na obecność wirusa HIV. W Polsce odsetek badanych wynosi kilkanaście procent. Jak zwracają uwagę autorzy raportu MZ diagnozującego sytuację chorych, wynika to z obawy stygmatyzacji, jaka dotyka osoby zakażone HIV czy chore na AIDS.

Dramatycznie niski jest także wskaźnik dotyczący badań kobiet w ciąży. Mimo takiego obowiązku lekarze ginekolodzy nadal nie zalecają testów w kierunku HIV wszystkim ciężarnym. Według danych przekazanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia w 2014 r. wykonano je tylko u 14 proc., a w 2015 r. u 18 proc. kobiet w ciąży.

Od 1985 r. na AIDS zmarło w Polsce 1,3 tys. osób.

Patrycja Otto

Klara Klinger

dgp@infor.pl