Jak uniknąć, leczyć i zmniejszać dolegliwość choroby

Drogą do obniżenia poziomu glukozy jest po pierwsze zmiana stylu życia. Wysiłek fizyczny pomoże zredukować masę ciała. Udowodniono, że osoby o prawidłowej wadze zapadają na tę chorobę o 30 proc. rzadziej niż osoby otyłe. Dlatego tak ważna jest odpowiednia dieta. Powinna być bogata w warzywa i owoce, które dostarczą organizmowi nie tylko niezbędnych witamin, lecz również stymulujących produkcję insuliny flawonoidów. Należy natomiast unikać produktów wysokokalorycznych i mocno przetworzonych, wybierać produkty o niskim indeksie glikemicznym, czyli takie, które po spożyciu nie zwiększają w sposób gwałtowny poziomu cukru we krwi.

Regularne badania pozwolą się przekonać, czy glukoza we krwi pozostaje w ryzach. Wszystko to jednak warto robić w porozumieniu ze specjalistą!

Ryzyko rozwoju choroby zwiększają też używki. Dlatego zaleca się rezygnację z palenia papierosów i spożywania alkoholu. Z badań wynika, że palenie to o 60 proc. większe ryzyko zachorowania na cukrzycę.

Jak rozpoznać cukrzycę

Pierwsze objawy cukrzycy są mało charakterystyczne. Dlatego łatwo ją pomylić z innymi dolegliwościami. W pierwszym etapie występują zmęczenie i senność, czemu towarzyszą wahania wagi ciała, a przede wszystkim jej utrata połączona zazwyczaj ze wzmożonym apetytem. To konsekwencja zaburzeniu metabolizmu węglowodanów, przez co organizm sięga po inne źródła energii – białko i tłuszcze. Do tego dochodzi wzmożone pragnienie, a co za tym idzie częstomocz. Objawy cukrzycy są też widoczne na skórze. Chorobie często towarzyszą bowiem stany zapalne śluzówek, nawracające infekcje drożdżakowe.

Edukacja w zakresie zdrowego odżywiania powinna być dostosowana do chorób towarzyszących, a zasady żywieniowe powinny uwzględniać indywidualną sytuację

Wreszcie pojawia się nieprzyjemny zapach moczu, który jest efektem nadmiernego metabolizmu białek.

Wśród innych charakterystycznych objawów można wymienić pojawiającą się depresję, bóle głowy, drętwienie kończyn czy nadmierną potliwość.

Wszelkie wątpliwości jest w stanie rozwiać badanie stężenia glukozy we krwi.

Prawidłowe wynosi 60–100 mg/dl. Jeśli jest większe, mówimy o stanie przedcukrzycowym lub cukrzycy.

Cukrzyca i co dalej

Jeżeli diagnoza wykaże chorobę, konieczny będzie regularny pomiar stężenia glukozy we krwi. Pomocny będzie przy tym glukometr. Nowoczesny system do monitorowania glikemii pozwala na samokontrolę bez nakłuwania opuszków palców. Oparty na metodzie skanowania składa się z trzech elementów – sensora, umieszczanego w tkance podskórnej, transmitera oraz czytnika. Dzięki temu też pomiar jest w czasie rzeczywistym.

Eksperci Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego rekomendują umożliwienie osobom chorym na cukrzycę korzystania z nowoczesnych metod monitorowania poziomu glukozy w celu zapewnienia komfortu życia bez codziennego bólu. Wnioskują o przeprowadzenie szczegółowej analizy przyczyn odczuwania bólu przez osoby chore na cukrzycę stosujące glukometry oraz analizy zależności pomiędzy częstością pomiarów glikemii a sposobem leczenia, zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.

Trzeba też przyjmować leki zgodnie z zaleceniem specjalisty oraz zmienić zachowania i nawyki żywieniowe. Eksperci uważają wręcz, że każda osoba chora na cukrzycę powinna mieć opracowany indywidualny program aktywności fizycznej dostosowany do własnych możliwości i potrzeb. To warunek skuteczności.

Edukacja w zakresie zdrowego odżywiania powinna być dostosowana do istniejących chorób towarzyszących, a zasady żywieniowe powinny uwzględniać indywidualne preferencje żywieniowe, wiek, aktualną masę ciała oraz poziom aktywności fizycznej osoby chorej oraz jej statut ekonomiczny. Z kolei edukacja w zakresie leczenia behawioralnego powinna mieć charakter holistyczny, to znaczy uwzględniać zindywidualizowane podejście do osoby chorej na cukrzycę i obejmować jej otoczenie, rodzinę oraz środowisko społeczno-zawodowe.

Na co zwracać uwagę

Nieleczona cukrzyca prowadzi do powikłań. Główną przyczyną zwiększonej śmiertelności są choroby układu sercowo-naczyniowego, przede wszystkim choroba niedokrwienna serca, zawał mięśnia sercowego i udar mózgu jako skutek zmian miażdżycowych w naczyniach wieńcowych. Poza tym występuje uszkodzenie wzroku, nerek, zespół stopy cukrzycowej.

Specjaliści rekomendują zapewnienie zalecanych opcji terapeutycznych stanowiących standard leczniczy w innych krajach Europy, określenie potrzeb osób chorych na cukrzycę zmagających się z nietrzymaniem moczu oraz udrożnienie dostępu do opieki wielospecjalistycznej związanej z interdyscyplinarnym charakterem cukrzycy.

Świadomy chory żyje dłużej

Wdrażając właściwe nawyki, pacjent wspomaga proces leczenia oraz zwiększa komfort swojego życia. Żadne broszury ani książki nie są w stanie skutecznie wyedukować pacjenta z cukrzycą, do tego potrzebni są odpowiednio wykwalifikowani edukatorzy do spraw diabetologii. Niestety, w Polsce edukacja taka nie jest odrębnie finansowana. Eksperci rekomendują w związku z tym zmianę. W maju 2016 roku Stowarzyszenie Edukacji Diabetologicznej złożyło w Ministerstwie Zdrowia Kartę Problemu Zdrowotnego, wskazując na potrzebę umieszczenia usługi edukacyjnej świadczonej przez edukatora do spraw diabetologii w koszyku świadczeń gwarantowanych. Karta Problemu Zdrowotnego, zaakceptowana przez ministra, została przekazana do opinii Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT). Niestety prezes AOTMiT nie rekomenduje zakwalifikowania świadczenia opieki zdrowotnej jako świadczenia gwarantowanego z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. A to dlatego, że przeprowadzone analizy kliniczne wskazują na niewielki statystycznie efekt edukacji cukrzycowej. Poza tym włączeniu świadczenia do koszyka świadczeń gwarantowanych miałoby duży wpływ na budżet publicznego płatnika. ©℗