Rzecznik interweniuje w sprawie wyjazdów dzieci z ukraińskiej pieczy zastępczej

Tak wynika z odpowiedzi udzielonej przez Barbarę Sochę, wiceminister rodziny i polityki społecznej, na wystąpienie prof. Marcina Wiącka, rzecznika praw obywatelskich (RPO). Było ono związane z docierającymi do niego sygnałami na temat powrotów na Ukrainę zorganizowanych grup dzieci z tamtejszej pieczy zastępczej, które po wybuchu wojny znalazły schronienie w Polsce. Wskazuje, że w lipcu br. został opublikowany przez Biuro Wysokiego Komisarza ds. Uchodźców (UNHCR) dokument, który opiera się na założeniu, że kraj udzielający ochrony ponosi główną odpowiedzialność za ochronę praw dzieci uchodźczych przebywających na jego terytorium. Podkreślono w nim, że dobrowolny powrót małoletnich pozostających bez opieki rodziców może mieć miejsce tylko wtedy, gdy właściwe organy władzy ustaliły, że leży on w ich najlepszym interesie, a także biorąc pod uwagę sytuację w zakresie bezpieczeństwa na obszarze Ukrainy, do którego mają wyjechać i czy będą tam miały zapewnione usługi oraz potrzebne wsparcie. RPO zapytał więc Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej (MRiPS), czy zostały podjęte kroki w celu wdrożenia procedur, które realizowałyby rekomendacje zawarte w stanowisku UNHCR.

Jak informuje Barbara Socha, resort rodziny nie ma przewidzianych prawem narzędzi do zatrzymania wyjazdów małoletnich obywateli Ukrainy do tego kraju. Wyjaśnia, że w przypadku zarządzenia dyrektora danej instytucji ukraińskiej pieczy zastępczej – potwierdzonego przez placówkę konsularną Ukrainy na terytorium Polski, że jest on w świetle prawa ukraińskiego opiekunem prawnym dla każdego dziecka, które ma wyjechać – nie jest wymagana na to zgoda polskiego sądu. Dodaje przy tym, że MRiPS w porozumieniu ze stroną ukraińską przygotowało obustronnie przyjęte procedury wyjazdu małoletnich uchodźców z ukraińskiej pieczy zastępczej, które zakładają, że placówka konsularna powinna przekazać właściwemu ze względu na miejsce pobytu tych dzieci urzędowi wojewódzkiemu oraz powiatowemu centrum pomocy rodzinie dokumenty upoważniające do ich wyjazdu z Polski. Są one przekazywane notą dyplomatyczną Ambasady Ukrainy i w niej jest zawarte uzasadnienie powrotu.