Trzeba podać źródło utrzymania, nie dochody

Trwa narodowy spis powszechny ludności i mieszkań. Osoby objęte spisem zobowiązane są do udzielenia ścisłych, wyczerpujących i zgodnych z prawdą odpowiedzi. Wyjątkiem są jedynie pytania dotyczące pozostawania w związku nieformalnym, przynależności wyznaniowej, niepełnosprawności oraz dzietności i planów prokreacyjnych. Udzielanie odpowiedzi w tych przypadkach jest dobrowolne - wyjaśnił Główny Urząd Statystyczny. GUS jednocześnie podkreślił, że będzie zobowiązany, jeśli osoby objęte spisem udzielą odpowiedzi na zadane pytania.

Niektóre osoby obawiają się, że udzielając odpowiedzi na pytania zawarte w formularzach spisowych będą musiały przy tej okazji ujawnić wysokość swoich dochodów. Otóż nie jest prawdą, że w formularzach spisowych są pytania dotyczące wysokości dochodów. W formularzu do spisu reprezentacyjnego znajdują się wyłącznie pytania o rodzaj źródła utrzymania gospodarstwa domowego oraz osób zamieszkujących w mieszkaniu (czy źródłem utrzymania jest np. praca najemna, praca na rachunek własny, emerytura pracownicza itp.).

Przy okazji warto wyjaśnić, czy inne instytucje poza GUS, np. urzędy skarbowe, policja, straż graniczna, będą posiadały bezpośredni dostęp do danych uzyskanych od mieszkańców. GUS zapewnił, że nie. Żadna instytucja nie otrzyma od służb statystyki publicznej informacji pozwalających na imienne skojarzenie ich z konkretną osobą lub mieszkaniem. Dane pozyskane w spisie są poufne i podlegają szczególnej ochronie.

Z informacji zebranych w spisie korzystać będą instytucje rządowe, samorządowe, placówki naukowe, instytucje międzynarodowe, ale przede wszystkim pośrednio skorzystają na tym obywatele.

Należy pamiętać, że w spisie zbierane są informacje, których nie ma w bieżącej sprawozdawczości. Chodzi w tym przypadku o dane np. dotyczące struktury gospodarstw domowych. Ośrodki badawcze nie przeprowadzają badań na taką skalę, na jaką przeprowadzane jest badanie spisowe. Dlatego przeprowadzenie badania masowego - raz na 10 lat - jest tak ważne. To w oparciu o te dane kształtowana będzie polityka danej gminy, np., czy potrzebne jest kolejne przedszkole w gminie.

Niektóre osoby są co prawda zameldowane w kraju, lecz wraz z rodzinami przebywają i pracują za granicą. Mają więc wątpliwości, czy w takiej sytuacji powinny być objęte spisem. Otóż spisowi podlegają wszystkie osoby stale zamieszkałe i czasowo przebywające na terenie Polski. Obowiązek ten wynika z ustawy z 4 marca 2010 r. o narodowym spisie ludności i mieszkań. Za uchylanie się od nałożonego ustawą obowiązku grozi kara grzywny. Osoby, które przebywają za granicą, lecz są zameldowane w Polsce, GUS zachęca do udziału w trwającym spisie przy wykorzystaniu aplikacji internetowej. Formularze spisowe dostępne są na stronach www.form.spis.gov.pl.

Zamieszczone przy pytaniach szczegółowe instrukcje pozwalają wypełnić formularz spisowy.

Ustawa o narodowym spisie powszechnym ludności i mieszkań przewiduje, że powinien on zostać przeprowadzony na terytorium Polski od 1 kwietnia do 30 czerwca 2011 r., według stanu na 31 marca tego roku, godz. 24.00.

Krzysztof Tomaszewski

krzysztof.tomaszewski@infor.pl

Art. 1 - 12 i 23 ustawy z 4 marca 2010 r. o narodowym spisie powszechnym ludności i mieszkań w 2011 roku (Dz.U. nr 47, poz. 277).

Wyjaśnienia Głównego Urzędu Statystycznego (www.stat.gov.pl).