Polska cyfrowa krajem wtórnych e-analfabetów

Jedna trzecia użytkowników komputerów potrafi je wykorzystywać jedynie do serfowania w internecie - wynika z najnowszej Diagnozy Społecznej 2013. To cyfrowy analfabetyzm.

Dostęp do internetu ma 66,9 proc. Polaków (dwa lata temu to było 61 proc.). Korzystamy z niego coraz częściej (63 proc. osób regularnie, dwa lata temu było to 60 proc.). Równocześnie zaczynamy wchodzić w cyfrowy świat coraz wcześniej (połowa 6-latków i 71 proc. 7-latków jest już internautami). Nie oznacza to, że stajemy się mistrzami nowych technologii.

Wręcz przeciwnie, jak wynika z najnowszej Diagnozy Społecznej, przeciętne umiejętności korzystania z komputera wśród internautów są coraz niższe. Jeszcze cztery lata temu 44 proc. internautów potrafiło samodzielnie wykonać prezentację. Teraz taką umiejętność deklaruje tylko 34 proc., o 3 pkt proc. spadła liczba osób potrafiących samodzielnie zainstalować drukarkę czy skaner, a o blisko 4 pkt proc. tych potrafiących samodzielnie skopiować i przenieść plik. Łącznie aż 30 proc. internautów potrafi korzystać wyłącznie z przeglądarki i aplikacji. Innych cyfrowych kompetencji nie mają.

- Nowi użytkownicy nie nabywają umiejętności związanych z technologiami - mówi DGP Dominik Batorski, socjolog specjalizujący się w nowych mediach i autor części Diagnozy Społecznej 2013 dotyczącej społeczeństwa informacyjnego. - W większym stopniu to zapewne są użytkownicy starsi, ale jakaś część młodych też potrafi już obsługiwać tylko internet, nie zagłębiając się w inne funkcje komputera - dodaje. Jego zdaniem technologie w naturalny sposób podążają w kierunku uproszczania swojego funkcjonowania. - Żeby więcej osób mogło z nich zacząć korzystać, muszą to być prostsze rozwiązania. Tylko tak jest szansa na to, by je umasowić. Przykładem są choćby interfejsy dotykowe w tabletach, które są bardziej intuicyjne, łatwiejsze w obsłudze, ale równocześnie oduczają użytkowników korzystania z klawiatury - dodaje socjolog.

Potwierdza to Krzysztof Król, doradca prezydenta ds. społeczeństwa informacyjnego. - Kiedy robiłem prawo jazdy, musiałem umieć wymienić świecę, wymienić pompę zasilającą i żarówki. Teraz nawet nie wiem, jak wyglądają świece w moim samochodzie. Bo taka wiedza nie jest mi potrzebna. Podobnie jest z internautami, wiedza techniczna potrzebna jest inżynierom, a nie zwykłym użytkownikom - tłumaczy Król i dodaje, że ważniejsze, by internauci potrafili korzystać z usług, jakie oferuje im sieć. - By potrafili wysłać e-maila, korzystali z bankowości elektronicznej czy zarejestrowali się w przyszłości w systemach e-zdrowia - wymienia ekspert.

- Kluczowe kompetencje w tej naszej nowej cyfrowej erze związane będą nie tyle z umiejętnościami obsługi sprzętu, ale także z umiejętnościami wyszukiwania informacji, oceny ich wiarygodności, skonfrontowania różnych źródeł i wyciągania z nich wniosków - podsumowuje Batorski.

Badanie Diagnoza Społeczna zostało przeprowadzone w I kwartale 2013 r. na grupie N 12 355 osób, w tym N 9140 osób ankietowano także w 2011 r.

14,9 proc. Polaków powyżej 16. roku życia, choć ma dostęp i sprzęt nie korzysta z sieci

11,8 proc. osób z wykształceniem podstawowym to internauci

57 proc. cyfrowo wykluczonych Polaków nie korzysta z sieci, bo nie widzi w tym żadnych korzyści

Sylwia Czubkowska

sylwia.czubkowska@infor.pl