Polska z nieprawego łoża

W 2011 r. urodziło się w Polsce 388,4 tys. dzieci. Wśród nich 81,5 tys. (21,2 proc.) miało niezamężną mamę. W mieście ze związków pozamałżeńskich przyszło na świat prawie co czwarte dziecko (23,6 proc.), na wsi prawie co piąte (17,9 proc.) - wynika z danych GUS. A w 1990 r. urodziło się zaledwie 34,2 tys. nieślubnych dzieci.

Skąd tak radykalna zmiana? - Coraz więcej młodych osób mieszka razem przed ślubem. Związki partnerskie nie są w naszej opinii gorsze od małżeństw - ocenia dr Piotr Szukalski, socjolog z Uniwersytetu Łódzkiego. - Takiemu stylowi życia sprzyjają migracje młodych osób do miast, na przykład na studia - dodaje prof. Tomasz Szlendak, socjolog z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jego zdaniem młodzi uwolnili się w ten sposób od tradycyjnej kontroli rodziców. - Zmniejsza się też presja na legalizację małżeństwa po pojawieniu się dziecka w związkach nieformalnych - twierdzi dr Szukalski. Na tysiąc osób w 1990 r. było średnio 6,7 małżeństw. W 2011 r. już tylko 5,4.

Do wzrostu liczby nieślubnych dzieci przyczyniają się również rozwody. Jest ich coraz więcej. W ostatnich latach po 60-70 tys. rocznie - o 40-65 proc. więcej niż 12 lat temu. Rozwodnicy często nie zawierają kolejnych małżeństw, ale z ich nieformalnych związków rodzą się dzieci.

Dodatkowo część kobiet decyduje się na dziecko z myślą o tym, że będą je wychowywały same. Podobne zjawisko można obserwować w USA i na zachodzie Europy. Tam liczba nieślubnych dzieci jest związana z rosnącą niezależnością finansową kobiet i utratą przez mężczyzn statusu jedynego żywiciela rodziny. W USA w grupie wiekowej przed 30. rokiem życia ponad połowa ciąż jest pozamałżeńska. Według teorii amerykańskiego noblisty Gary’ego Beckera tradycyjny model rodziny zanika wraz z polepszającą się pozycją zawodową i materialną kobiet.

@RY1@i02/2013/011/i02.2013.011.00000010c.802.jpg@RY2@

Dzieci pozamałżeńskie w wybranych miastach

Janusz K. Kowalski

janusz.kowalski4@infor.pl