Zatrudnienie osób starszych musi rosnąć

W 2012 r. proporcja osób powyżej 60. roku życia w wieku 65+ w stosunku do grupy wiekowej 20-64 lata wynosiła 0,2 proc. Ten wskaźnik będzie się jednak pogarszał. W 2050 r. wzrośnie do ok. 0,6, przy czym już w 2020 r. osoby po 60. roku życia będą stanowić prawie 25 proc. polskiego społeczeństwa. Taką prognozę przedstawia raport OECD "Lepsza praca wraz z wiekiem: Polska 2014", który w piątek przedstawiciele tej organizacji zaprezentowali w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej. Został on przygotowany jako część projektu "Wyrównywanie szans na rynku pracy dla osób 50+" współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

Potrzebne są działania

Jak podkreślają zagraniczni badacze, polskie społeczeństwo starzeje się w znacznie szybszym tempie niż ludność wielu innych krajów członkowskich tej organizacji. Raport wskazuje, że zatrudnienie osób 50+ w ostatniej dekadzie znacząco rosło w grupie osób w wieku 50-59 lat.

- W latach 2007-2013 Polska odnotowała najwyższy wzrost zatrudnienia w tej grupie wiekowej spośród wszystkich krajów OECD - mówił Stefano Scarpetta, dyrektor ds. zatrudnienia, pracy i spraw społecznych w Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju.

Jednak mimo że liczba pracujących w naszym kraju pięćdziesięciolatków rośnie, to ogólny wskaźnik zatrudnienia wśród osób starszych jest w Polsce dużo niższy od średniej dla krajów OECD. Powód? Dużo gorsze efekty w stosunku do reszty krajów osiągamy przede wszystkim w grupie 60-latków i osób starszych.

Eksperci Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju wskazują, że w celu zwiększenia aktywności zawodowej wśród liczby osób 50+ konieczne są działania w trzech obszarach. Pierwszym z nich powinno być stosowanie zachęt do pozostawania w zatrudnieniu. Wśród nich OECD rekomenduje ujednolicenie zasad dotyczących przechodzenia na emeryturę, tym samym likwidację specjalnych systemów emerytalnych (dotyczących m.in. rolników, sędziów, prokuratorów, policji i wojska). Zalecana jest także likwidacja świadczeń przedemerytalnych i zastąpienie ich bardziej wsparciem powiązanym z obowiązkiem aktywizacji osób je pobierających.

Drugi obszar niezbędnych działań powinien polegać na usuwaniu barier związanych z zatrudnieniem osób starszych po stronie pracodawców. I tak w pierwszej kolejności OECD zaleca zlikwidowanie szczególnej ochrony przedemerytalnej pracowników. Eksperci rekomendują też zmniejszanie różnic między zatrudnieniem pracowniczym i na podstawie umów cywilnoprawnych w ten sposób, ale zapewnić osobom pracującym - bez względu na podstawę wykonywania pracy - podobną ochronę, ale jednocześnie zapewnić możliwość korzystania z elastycznych form zatrudnienia. Polski rząd musi również intensywniej promować zarządzanie wiekiem w firmach.

I wreszcie trzeci obszar działań. Tu badacze wskazują konieczność poprawy zatrudnienia starszych pracowników. Problem ten dotyczy szczególnie kobiet, które rezygnują z pracy na rzecz opieki nad członkami rodziny. Zdaniem ekspertów wczesny wiek wycofywania się z rynku pań jest jedną z cech charakterystycznych polskiego rynku pracy. Aby umożliwić im powrót do pracy, OECD poleca tworzenie nowoczesnych placówek opiekuńczych, które odciążą kobiety od obowiązków rodzinnych.

Przedszkola, nie urlopy

OECD nie najlepiej ocenia wydłużenie urlopów macierzyńskich w Polsce. Długi okres opieki nad dzieckiem może bowiem osłabiać przywiązanie kobiet do rynku pracy i zmniejszyć chęć pracodawców do inwestowania w swoje podwładne. Zdaniem organizacji powinniśmy stawiać raczej na rozwój instytucji opieki nad dziećmi oraz zwiększenie dostępności elastycznych form zatrudnienia oraz pracy w niepełnym wymiarze.

- Polska powinna też większą uwagę zwracać na upowszechnienie profilaktyki zdrowotnej w ramach medycyny pracy, co powinno być zadaniem pracodawców - wskazywał Stefano Scarpetta.

@RY1@i02/2015/061/i02.2015.061.18300090a.802.jpg@RY2@

Zatrudnienie dojrzałych i starszych

Karolina Topolska

karolina.topolska@infor.pl