Byłem pod wrażeniem zbiorowej mądrości Polaków

fot. PE

Bernard Guetta, francuski europoseł partii Naprzód, Republiko, były dziennikarz

Był pan w Gdańsku w sierpniu 1980 r. jako korespondent dziennika „Le Monde”. Co pozostaje najbardziej żywym wspomnieniem, kiedy myśli pan o tamtym czasie?

Noc, w czasie której delegaci robotników ustalali listę postulatów. To było w stoczni. Było mnóstwo delegatów z fabryk z całego wybrzeża bałtyckiego, nie tylko z Gdańska. Jako pierwsze pojawiło się żądanie, by partia komunistyczna po prostu oddała władzę i opuściła kraj. Najbardziej polityczne umysły obecne na sali bardzo się obawiały, bo – moim zdaniem właściwie – uważały, że było to zbyt ostre żądanie. Rezultatem mogłaby być powtórka z Budapesztu z 1956 r. Przedstawiciele Komitetu Obrony Robotników, w szczególności Henryk Wujec, który niedawno zmarł, objaśniali delegatom, że od reżimu trzeba w pierwszej kolejności domagać się przestrzegania polskiej konstytucji, polskiego prawa i międzynarodowych umów, które polskie państwo podpisało, w szczególności dotyczących wolności związków zawodowych. Wujca wsparł Andrzej Gwiazda, który znał te porozumienia doskonale. To było dla mnie zupełnie niesamowite – on miał w kieszeni tekst tych umów, wyjął je i odczytał. Po jakimś kwadransie wszyscy zgromadzeni w sali zgadzali się na propozycje Wujca. To był pierwszy manifest tej zbiorowej mądrości Polaków w czasie tamtych tygodni, a właściwie 18 miesięcy oporu Solidarności. Wszyscy chcieli jednego – końca reżimu komunistycznego. Rozumieli jednak, że będzie wielkim politycznym błędem mówienie o tym tak dosadnie. Każdy trwał więc w tym samoograniczeniu rewolucji. Byłem naprawdę pod wielkim wrażeniem i podziwiałem to.