Brukselski blef

Nasz rozmówca zbliżony do rządu w lutym tego roku wystąpił o udostępnienie przez KE "wszystkich ekspertyz dotyczących sytuacji w Polsce, którymi dysponowało Kolegium Komisarzy w czasie posiedzenia 13 stycznia, na którym podejmowano decyzję w sprawie sytuacji w Polsce". Chodziło o ustalenie, czy komisarze prosili ekspertów i prawników o analizę sporu i jego kontekstu. A jeśli tak, to co w tych analizach się znalazło.

Oficjalna korespondencja, którą dysponuje nasza redakcja, trwała od 16 lutego do 23 maja. W pierwszych pismach urzędnicy unijni zasłaniali się tajnością ekspertyz, by na końcu przyznać, że w zasadzie ich nie było. A decyzję podjęto na bazie ogólnodostępnych informacji i komentarzy.

W pierwszym piśmie nasz rozmówca otrzymał następującą odpowiedź: "Dokument, który został przekazany kolegium, nie jest niestety dostępny. Na tym etapie jego ujawnienie nie jest możliwe". Przedstawiciel rządu odwołał się od tej decyzji. Efekt: "Komisja ustaliła, że zakresem wniosku objęte są dwa dokumenty: 1. Debata orientacyjna na temat ostatnich wydarzeń w Polsce (ramy prawne w dziedzinie praworządności), dokument referencyjny oraz 2. Nota faktograficzna: Debata orientacyjna kolegium komisarzy na temat ostatnich wydarzeń w Polsce i ram prawnych w dziedzinie praworządności: pytania i odpowiedzi, opublikowana przez Komisję w dniu 13 stycznia 2016 r.". Jak czytamy dalej, "cała treść dokumentu (1) została zawarta w publicznie dostępnym dokumencie (2), który zawiera takie same informacje".

Innymi słowy, "tajny" dokument Brukseli okazał się jedynie dość ogólnikową informacją w formie pytań i odpowiedzi. Nie było ekspertyz prawnych. Nie podjęto też prób zgłębienia problematyki związanej z Trybunałem Konstytucyjnym. Były jedynie generalne tezy przypominające, że "praworządność jest jedną z podstawowych wartości, na których opiera się UE". Wydarzenia w Polsce, które zainteresowały kolegium, nie były analizowane na bazie opinii skonfliktowanych stron czy niezależnych obserwatorów.

Jan Grabiec, rzecznik PO, przekonuje, że przypadek Polski nie wymagał rozbudowanych analiz. - Wszczęcie tej procedury służy zbadaniu sytuacji i wyrobieniu zdania, czy doszło do naruszenia zasad, czy nie. To jak prokurator i postępowanie sprawdzające - mówi. PiS nie komentuje. Bo podobno nie jest już zainteresowany podgrzewaniem sporu.

Grzegorz Osiecki

Zbigniew Parafianowicz

dgp@infor.pl

A3