Jak zadbać o bezpieczny wypoczynek dziecka na feriach

w Do zadań kierownika należy informowanie na bieżąco rodziców o zachowaniu dzieci i stanie ich zdrowia

w O nieprawidłowościach w organizacji zimowiska można zawiadomić kuratora, straż pożarną, sanepid, a nawet policję

Opiekunowie, którzy zamierzają wysłać podopiecznych w czasie ferii zimowych na kolonie lub obozy, powinni przyjrzeć się organizatorom wypoczynku. Ich podstawowy obowiązek to zapewnienie dzieciom i młodzieży szkolnej bezpiecznych warunków i właściwej opieki wychowawców. Organizator turnusu musi zatrudnić odpowiednio wykwalifikowaną kadrę pedagogiczną. Zgodnie z przepisami oświatowymi rodzice mają pełne prawo do monitorowania, czy zimowiska są właściwie prowadzone.

Sprawdź liczbę opiekunów

Jeśli rodzic sprawdził, czy wypoczynek jego dziecka jest już zatwierdzony przez kuratora, to może także dokonać kontroli miejsca, gdzie nieletni będą przebywać. Trzeba wtedy zwrócić uwagę, ilu podopiecznych przypada na jednego wychowawcę. Zgodnie bowiem z przepisami liczba uczestników wypoczynku pozostających pod opieką jednej osoby nie może przekraczać 20 osób. Od tej zasady są jednak wyjątki. W przypadku dzieci do 10 lat jeden opiekun nie może odpowiadać za więcej niż 15 uczestników. Ponadto, jeśli są to dzieci niepełnosprawne wymagające stałej opieki lub pomocy, liczba wychowawców powinna być odpowiednio zwiększona (w zależności od rodzaju i stopnia dysfunkcji). Przepisy jednak nie wskazują, ilu dokładnie opiekunów powinno przypadać na grupę dzieci niepełnosprawnych. O tym powinien zdecydować organizator wypoczynku.

Trzeba mieć kwalifikacje

Wypoczynkiem powinien kierować nauczyciel, czynny instruktor harcerski w stopniu co najmniej podharcmistrza lub inna osoba, posiadająca co najmniej trzyletni staż pracy opiekuńczo-wychowawczej lub dydaktyczno-wychowawczej. Wspomniane osoby muszą posiadać zaświadczenie o ukończeniu kursu dla kierowników wypoczynku. Z tego obowiązku zwolnieni są ci, którzy zajmują stanowiska kierownicze w szkołach i placówkach.

Rodzice powinni przyjrzeć się również kwalifikacjom wychowawców. Mogą nimi być m.in. nauczyciele, studenci szkół wyższych kierunków i specjalności, których program obejmuje przygotowanie pedagogiczne, po odbyciu odpowiedniego przeszkolenia, osoby posiadające zaświadczenia o ukończeniu kursu dla wychowawców kolonijnych, instruktorzy harcerscy w stopniu co najmniej przewodnika, a także trenerzy i instruktorzy sportowi. Osoby te powinny mieć ukończone 18 lat życia, posiadać co najmniej średnie wykształcenie. Ze spełnienia tego ostatniego wymogu zwolniony jest instruktor harcerski.

Rodzic znając te wymagania, mogą zażądać od organizatora przedstawienia dokumentów, które potwierdzają kwalifikacje kadry wychowawczej.

Co w planie wypoczynku

Opiekunowie, którzy obawiają się, że ich dzieci mogą nie sprostać zadaniom, jakie stawia przed nimi obóz, mogą domagać się wglądu do planu organizacji wypoczynku. Za jego realizację odpowiada kierownik. Do jego obowiązków należy m.in. kierowanie wypoczynkiem zgodnie z obowiązującymi przepisami, opracowywanie planu pracy oraz rozkładu dnia wypoczynku i kontrola ich realizacji. Musi również zadbać o ustalenie i przydzielenie szczegółowego zakresu czynności poszczególnym pracownikom. Rodzice powinni uprzedzić swoich podopiecznych, że o jakichkolwiek nieprawidłowościach powinni powiadomić kierownika.

Ponadto przepisy, na wniosek rodziców, nakładają na kierownika obowiązek informowania o zachowaniu dzieci i młodzieży oraz ich stanie zdrowia. Musi również zadbać o odpowiednie wyżywienie podopiecznych, którzy wymagają szczególnej diety (np. cukrzycy).

Kierownikowi w realizacji tych zadań mają pomagać wychowawcy. To do ich obowiązków należy m.in. zapoznanie się z kartami kwalifikacyjnymi uczestników wypoczynku, prowadzenie dziennika zajęć, opracowywanie planów pracy wychowawczej grupy, organizowanie zadań zgodnie z rozkładem dnia. Co najważniejsze, to oni muszą sprawować opiekę nad uczestnikami grupy w zakresie higieny, zdrowia, wyżywienia oraz innych czynności opiekuńczych.

Kontrola także za granicą

Opiekunowie, którzy wysyłają dzieci i młodzież na zagraniczny wypoczynek, również mogą zadbać o ich bezpieczeństwo. Mogą sprawdzić przede wszystkim, czy kierownik lub przynajmniej jeden z wychowawców placówki organizującej wypoczynek poza granicami Polski zna język obcy w stopniu umożliwiającym porozumienie się w docelowym kraju. To minimalny warunek, jaki musi spełnić organizator zimowiska za granicą.

Jeśli okaże się, że dzieci na zagranicznym zimowisku mają złe warunki, opiekunowie powinni powiadomić kuratora właściwego ze względu na siedzibę organizatora. W takich przypadkach kurator w Polsce kontaktuje się z zagranicznym nadzorem pedagogicznym i prosi o interwencję i przeprowadzenie stosownej kontroli.

Półkolonie też pod kontrolą

Dzieci, które pozostają w miejscu zamieszkania, często korzystają z półkolonii. Podmioty, które je organizują, również muszą informować o tym kuratorium na specjalnym formularzu. W efekcie akcje tego typu jak np. zima w mieście, organizowane są najczęściej przez określone placówki oświatowe, które działają przez cały rok. Tak więc uczniowie, którzy trafią np. na warsztaty muzyczne i plastyczne odbywające się na terenie szkoły, są bezpieczni, a w tym w czasie odpowiedzialność za nich ponosi dyrektor szkoły. Często jednak jest też tak, że organizator podpisuje umowę z zarządzającym placówką oświatową na wynajem sali gimnastycznej lub informatycznej. W takiej sytuacji odpowiedzialność za dzieci i młodzież uczestniczące w tak zorganizowanym wypoczynku ponosi bezpośrednio kierownik wyznaczony przez organizatora.

KROK PO KROKU

Przygotowanie dziecka do zimowiska

wskontroluj organizatora,

wsprawdź, czy obóz został zatwierdzony przez kuratora,

wpoproś policję o zbadanie stanu technicznego autokaru,

wpoproś o bezpośredni numer telefonu do kierownika wypoczynku,

wjeśli dzieci uległy zatruciu, powiadom inspekcję sanitarną,

wjeśli na terenie hotelu nie ma żadnych zabezpieczeń przeciwpożarowych (brak gaśnic), powiadom państwową straż pożarną,

wo wszystkich nieprawidłowościach informuj kuratora i żądaj szybkiego działania.

PRZYKŁAD

Kierownik nie zastąpi wychowawcy

Tak. Pani Ania słusznie postąpiła, że o tej dezorganizacji powiadomiła kuratora. Ponadto kierownik wypoczynku nie może być jednocześnie wychowawcą grupy uczestników wypoczynku. Zgodnie z par. 11 ust. 4 i par. 12 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków, jakie muszą spełniać organizatorzy wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej, a także zasad jego organizowania i nadzorowania - każda z tych osób ma wyznaczony inny zakres obowiązków i odpowiedzialności za realizację swoich zadań. Łączenie funkcji kierownika i wychowawcy uniemożliwia spełnianie przez kierownika podstawowych funkcji związanych np. z delegowaniem zadań wychowawcom oraz sprawowaniem kontroli nad ich realizacją.

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl

Podstawa prawna

Par. 3, 6-10 rozporządzenia ministra edukacji narodowej z 21 stycznia 1997 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać organizatorzy wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej, a także zasad jego organizowania i nadzorowania (Dz.U. nr 12, poz. 67 z późn. zm.).

TRZY PYTANIA DO EKSPERTA

@RY1@i02/2013/020/i02.2013.020.183001400.802.jpg@RY2@

Katarzyna Tyczka, główny specjalista w departamencie zwiększania szans edukacyjnych Ministerstwa Edukacji Narodowej

Każde zimowisko musi być zgłoszone do kuratora

Na co opiekunowie powinni zwrócić uwagę, wysyłając dzieci na ferie zimowe?

Każdy wyjazd dla uczniów powinien zostać zorganizowany zgodnie z rozporządzeniem ministra edukacji narodowej w sprawie warunków, jakie muszą spełnić organizatorzy wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej, a także zasad ich organizowania i nadzorowania. Na podstawie tego rozporządzenia organizator zobowiązany jest zgłosić wyjazd do kuratorium oświaty właściwego ze względu na miejsce siedziby osoby lub firmy organizującej to przedsięwzięcie. Zgłoszenia wypoczynku dokonuje się za pośrednictwem elektronicznego formularza, dostępnego na stronie www.wypoczynek.men.gov.pl, przy czym należy pamiętać, że do kuratorium oświaty należy przesłać również wersję papierową tego zgłoszenia. Dokonuje się go minimum 21 dni przed rozpoczęciem wypoczynku. Kurator oświaty, po jego zatwierdzeniu, za pomocą elektronicznego systemu, przesyła informację do kuratora właściwego ze względu na miejsce wypoczynku oraz do służb sprawujących nadzór nad bezpiecznym wypoczynkiem: właściwych terenowo jednostek Państwowej Straży Pożarnej oraz stacji sanitarno-epidemiologicznych. Jeśli rodzice chcą sprawdzić, czy obóz zimowy, na który wysyłają swoje dziecko, został zgłoszony do kuratorium oświaty, mogą to zrobić za pomocą strony internetowej www.wypocznek.men.gov.pl, w zakładce "Dla rodziców" dostępna jest baza wypoczynku. Podając dane o wyjeździe na obóz lub kolonie, można sprawdzić, czy został on zgłoszony zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Co ma zrobić rodzic, który tydzień przed wyjazdem dziecka na ferie nie znalazł w bazie firmy organizującej kolonie?

Należy skontaktować się z kuratorium oświaty właściwym ze względu na miejsce siedziby organizatora wypoczynku i powiadomić go o braku takiego zgłoszenia w bazie. Sprawdza wtedy, jaka jest tego przyczyna.

Gdzie rodzic może się poskarżyć, jeśli warunki na kolonii są nieodpowiednie?

Jeżeli rodzic otrzymał niepokojącą informację na temat sytuacji np. na kolonii, powinien zgłosić to do kuratorium nadzorującego dany wypoczynek (czyli właściwego ze względu na miejsce, w którym przebywają uczniowie). Jeśli nieprawidłowości dotyczą warunków higieniczno-sanitarnych, można także powiadomić powiatową stację sanitarno-epidemiologiczną właściwą dla miejsca danego wypoczynku. W uzasadnionych przypadkach również policja współpracuje z pracownikami kuratoriów oświaty. Rodzice mają też możliwość zwrócenia się do policji z prośbą o sprawdzenie autokaru. Mogą się też domagać potwierdzenia kwalifikacji kadry, która sprawuje opiekę nad dziećmi w czasie wypoczynku. Należy podkreślić, że organizator wypoczynku, zgłaszając wypoczynek, musi podać liczbę kadry oraz jej kwalifikacje, ponadto organizator musi mieć kserokopie dokumentów potwierdzających kwalifikacje osób sprawujących opiekę nad dziećmi. Opiekunowie mają więc prawo poznać kompetencje kadry, zanim zdecydują się wysłać dzieci na kolonie.