MBA Na mniej renomowanych uczelniach popyt nieznacznie osłabł

W ostatnich latach na studia MBA zgłosiło się mniej chętnych. Wynika to głównie z ograniczenia - dotychczas szeroko stosowanej - praktyki dofinansowania tych studiów przez pracodawców.

W ostatnich dwóch latach akademickich ilości chętnych na studia MBA zmniejszyła się o około 10 proc. - wynika z analiz specjalistycznego serwisu MBA Portal. Na mniejsze od oczekiwanego zainteresowanie skarżą się programy uruchomione w ciągu kilku ostatnich lat. Przyczyną może być zdecydowanie wyższy niż na innych studiach podyplomowych koszt nauki oraz wycofanie się wielu pracodawców z praktyki dofinansowania studiów MBA. Osłabienie popytu na programy studiów menedżerskich notowane jest głównie na mniej znanych uczelniach w Polsce. Chodzi o nie znane szerzej programy uruchomione w okresie koniunktury w rozwijających się prywatnych uczelniach.

Cięcie kosztów w przedsiębiorstwach odbiło się na rynku studiów MBA. Osoby zainteresowane podnoszeniem kwalifikacji menedżerskich coraz częściej muszą opłacać studia we własnym zakresie. W dobie kryzysu finansowego, zarówno na świecie, jak i w Polsce najlepiej radzą sobie programy MBA z wypracowaną już marką i grupą absolwentów, która zasiliła rynek pracy i poleca przebyte studia innym.

Marketing szeptany jest jednym z najskuteczniejszych narzędzi marketingu, jaki stosują programy MBA. Prof. Witold Bielecki, prorektor Akademii Leona Koźmińskiego przyznaje, że z rozmów, jakie pracownicy tej uczelni przeprowadzają z nowymi studentami MBA, wynika, że informację o studiach otrzymali od swoich znajomych. Na marketing szeptany nie mogła na razie liczyć uczelnia Łazarskiego, która w roku 2008 wystartowała z rozbudowanym (jeden semestr nauki w USA) programem American MBA, który realizuje w partnerskiej współpracy z Uniwersytetem Wisconsin-la Crosse.

Rozpoczęcie studiów MBA zakłada podjęcie niemałej inwestycji. Chodzi nie tylko o zaangażowanie finansowe, ale również nakłady czasu i pracy - starannie przerobiony program wymaga poświęcenia wielu godzin studiów i samodzielnej pracy z książką w ręce oraz poświęcenia na studia - w ciągu dwóch lat nauki - większości weekendów. Najdroższy program MBA dostępny w Polsce kosztuje około 100 tys. zł, a najtańszy nieco ponad 6 tys. zł. Oznacza to, że średni wydatek na studia MBA w Polsce sięga 32 tys. zł.

Najbardziej prestiżowe programy MBA są prowadzone w całości w języku angielskim, w tym część zajęć jest realizowana podczas zagranicznego wyjazdu organizowanego przez zagraniczną uczelnię, która współpracuje z polskimi partnerami. Najtańsze programy to jedynie dwu semestralne studia prowadzone w praktyce wyłącznie w języku polskim i pozbawione odniesień do doświadczenia oraz wiedzy zachodniego biznesu.

W ciągu roku akademickiego 2008/2009 prawie 31 programów MBA realizowanych w Polsce, czyli ponad 31 proc. z nich nie zmieniło wysokości opłat za studia. Cena dwunastu programów została podniesiona, a jedynie jeden z programów zaproponował niższe opłaty za studia MBA - chodziło o obniżkę rzędu 10 proc. W przypadku zwiększenia kosztów ceny rosły średnio o około 6 proc. Okazuje się, że zmiany dotyczą nie tylko cen studiów MBA, ale także samej ich zawartości - wprowadzono zmiany w ilości godzin, w procentowym udziale poszczególnych języków wykładowych. W ciągu ubiegłego roku akademickiego żaden z programów MBA nie zdobył akredytacji Państwowej Komisji Akredytacyjnej.

Najpopularniejsze i najbardziej prestiżowe studia MBA (np. na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie, na Uniwersytecie Warszawskim, w Wielkopolskiej Szkole Biznesu w Poznaniu) to programy prowadzone w części po polsku, a w części po angielsku. Trwają 4 semestry, są realizowane w kooperacji z zagranicznym partnerem legitymującym się akredytacją AACSB (chodzi o zaświadczenie jednej z dwóch prestiżowych, światowych organizacji uczelni biznesowych - the Association to Advance Collegiate Schools of Business). Najwięcej programów MBA, bo aż 20, jest realizowanych w Warszawie. Studia w stolicy są z reguły droższe niż w innych miastach w Polsce. Średnia cena za studia MBA w Warszawie jest o ok. 10 tys. zł wyższa od średniej krajowej. W Krakowie zainteresowani mają do wyboru 7 programów MBA, których cena jest średnio o ok. 6 tys. zł niższa od przeciętnej ceny w Polsce. W Poznaniu, w którym można wybierać spośród pięciu dostępnych tam programów MBA, średnia cena jest niższa od przeciętnej krajowej o około 5 tys. zł. Natomiast we Wrocławiu, w którym realizowanych jest sześć programów MBA, średnia cena tych studiów jest aż o 8 tys. zł niższa od przeciętnej krajowej.

W Polsce wiele jest takich miast (np. Bydgoszcz, Bielsko-Biała, Katowice, Olsztyn, Przemyśl, Zamość, Zielona Góra), w których zainteresowani studiami menedżerskimi nie mogą skorzystać z dostępnego w miejscu zamieszkania programu MBA. To dlatego ponad 20 proc. studentów podejmujących naukę w programie MBA dojeżdża na zajęcia spoza miasta, w którym odbywają studia.

Zainteresowani studiami MBA mogą wybrać jeden z 52 programów MBA dostępnych na uczelniach zlokalizowanych w 14 miastach w Polsce, w tym w Białymstoku, Gdańsku, Lublinie, Łodzi, Kielcach, Krakowie, Poznaniu, Rzeszowie, Sopocie, Słubicach/Frankfurcie nad Odrą, Szczecinie, Toruniu, Wrocławiu, Warszawie.

@RY1@i02/2010/120/i02.2010.120.163.0005.001.jpg@RY2@

Rafał Zdanecki