Sprawdzian obliczony na katastrofę

Przeciętny piątoklasista nieźle radzi sobie z porównywaniem ułamków zwykłych oraz odczytywaniem prostych informacji z jednego źródła. Zdecydowana większość ze 181 tys. przebadanych uczniów nie opanowała jednak umiejętności rozwiązywania bardziej skomplikowanych zadań - pokazują wyniki diagnozy umiejętności matematycznych (DUMa) przeprowadzonej przez Instytut Badań Edukacyjnych. Jako pierwsi publikujemy jej wyniki.

Badanie DUMa zostało przeprowadzone w maju na ówczesnych piątoklasistach. Miało pokazać, na jakim poziomie są uczniowie, którzy w 2015 r. podejdą do testu szóstoklasisty. To pierwszy rocznik, który uczył się w oparciu o nową podstawę programową. Dlatego resort edukacji ze szczególnym zainteresowaniem czekał na wyniki DUMa. Chodziło również o efektywne wykorzystanie ostatniego roku nauki w podstawówce. A jest co poprawiać. Uczniowie zdobyli średnio 35 proc. z 20 możliwych punktów, a połowa z nich otrzymała wynik niższy niż 7 pkt.

Najlepiej poszło liczenie ułamków zwykłych; 57 proc. uczniów wybrało w nich poprawne odpowiedzi. Z kolei z zadaniami na wykorzystanie i tworzenie informacji poradziło sobie 49 proc. badanych. Nieźle wypadli też w pytaniach sprawdzających umiejętność modelowania matematycznego - badani zdobywali z nich średnio ponad 40 proc. punktów. - Te wyniki są optymistyczne, bo oznaczają, że połowa uczniów opanowała podstawowe umiejętności matematyczne już rok przed zakończeniem szkoły - utrzymuje Agnieszka Sułowska z IBE.

Zdecydowanie gorzej - co przyznają nasi rozmówcy - jest z wynikami zadań na rozumowanie matematyczne - maksimum, czyli 7 pkt, zdobyło jedynie 0,8 proc. rozwiązujących. Aż 70 proc. uczniów dostało zero lub jeden punkt. "Oznacza to, że nie potrafili oni zaplanować i wykonać kolejnych kroków w rozwiązaniu wieloetapowego zadania ani przyswoić kilku informacji, które należało jednocześnie wziąć pod uwagę, a następnie wyciągnąć z nich wnioski" - czytamy w raporcie.

- Gdy uczniowie otrzymywali więcej informacji, gubili te kluczowe. Ale to samo robili nauczyciele, którzy przez tydzień po badaniu dzwonili do nas z uwagami, że w jednym z zadań był błąd - wspomina Sułowska i dodaje, że DUMa pokazała słabość polskich szkół, które uczą schematycznego podejścia do matematyki. - Elastyczny musi być zarówno uczeń, jak i jego nauczyciel, ponieważ matematyka to umiejętność układania informacji, a nie same rachunki. Dlatego tak ważne były dla nas zadania na rozumowanie. Chcemy zachęcić nauczycieli, by włączali je do programu zajęć - wyjaśnia.

Czy pedagodzy zrobili to w czasie ostatniego półrocza, będzie można powiedzieć po kolejnym badaniu, które planuje IBE. W środę blisko 2,5 tys. uczniów napisze próbny sprawdzian szóstoklasisty. Jego wyniki mają być znane w lutym. Prawdziwy sprawdzian, już dla całego rocznika, odbędzie się zaś na początku kwietnia. Część matematyków już jest przekonana, że do tego czasu nie zdąży z realizacją programu. W listopadzie do MEN trafiła petycja, w której pedagodzy proszą o przełożenie sprawdzianu na późniejszy termin lub określenie wymagań, które nie będą obowiązywać na teście.

- W tym roku zmieniono formułę sprawdzianu. Nie ma już konkretnych wymagań egzaminacyjnych, zaś ucznia obowiązuje po prostu cała podstawa programowa - wyjaśnia Paweł Mazur z Gdańskiego Wydawnictwa Oświatowego. Z odpowiedzi resortu wynika jednak, że o żadnych zmianach nie ma mowy. Choćby ze względów proceduralnych - sprawdzian musi się odbyć w innych dniach niż pozostałe egzaminy, a jego termin został ustalony przez szefa Centralnej Komisji Egzaminacyjnej już przed paroma miesiącami. W piśmie przedstawicielka MEN poucza też, że nauczyciel powinien tak rozłożyć materiał między czwartą a szóstą klasą, by zdążyć ze wszystkim przed sprawdzianem.

- To bardzo suche wyjaśnienie, które nie rozwiązuje problemów nauczycieli - ocenia Mazur. Te zaś niewątpliwie się pojawią, jak tylko do szkół przyjdą wyniki sprawdzianu. Ewentualny słaby wynik z matematyki będzie widać na świadectwach uczniów. Szóstoklasista po raz pierwszy bowiem dostanie oddzielną informację, ile punktów zdobył z zadań sprawdzających kolejno wiedzę przyrodniczą, humanistyczną i matematyczną.

@RY1@i02/2014/243/i02.2014.243.000000900.802.jpg@RY2@

Rozkład procentowy wyników badania DUMa

Anna Wittenberg

anna.wittenberg@infor.pl