W przedszkolu dzieci się bawią, a nie czytają i piszą

Dzieci, które uczęszczają do przedszkola, nawet jeśli znają litery, najczęściej nie mogą doskonalić tam umiejętności czytania i pisania. Przedszkolaki, zwłaszcza te, które objęte są obowiązkowym wychowaniem przedszkolnym (pięciolatki i część sześciolatków, które w tym roku nie poszły obowiązkowo do szkoły), nie uczą się czytać i pisać. A rolą nauczycieli w przedszkolach jest tylko przygotowanie ich do tego obowiązku. Takie rozwiązanie obowiązuje od września 2009 r., bo wtedy weszła w życie nowa podstawa programowa. Zgodnie z nią praca nauczycieli przedszkolnych ma się skupić na zabawie i rozwijaniu zainteresowań. Niemniej jednak resort edukacji podkreśla, że jeśli nauczyciele w przedszkolu zrealizują wcześniej podstawę programową, to mogą uczyć dzieci pisać i czytać. W efekcie w niektórych placówkach utrzymano naukę czytania i pisania. Ich dyrektorzy muszą jednak uważać, aby kontrola kuratoryjna nie zarzuciła placówce, że nie realizuje podstawy programowej. Z drugiej strony dzieci rozwijają się szybciej dzięki wysokiemu poziomowi nauczania i dostępowi do komputerów. To powoduje, że już w przedszkolu znają nie tylko 22 litery, ale potrafią też czytać dwuznaki i zmiękczenia. Obowiązująca podstawa programowa nie wskazuje, jak ocenić, czy dziecko przejawia gotowość i zainteresowanie do nauki czytania i pisania. Nauczyciele więc nie wiedzą, jak określić, kiedy dziecko przejawia to zainteresowanie.

Nieco lepiej wygląda nauka języka angielskiego. Od września 2014 r. w przedszkolach dyrektor może zorganizować naukę, a za rok będzie to dla niego obowiązek wobec pięciolatków. Docelowo wszystkie przedszkolaki będą się uczyły angielskiego od września 2017 r. Warto pamiętać, że dyrektor przedszkola powinien organizować im dodatkowe zajęcia. Najczęściej są one związane z rytmiką i gimnastyką korekcyjną lub plastyką. Opiekunowie nie mogą jednak w przedszkolu wykupić dla dzieci dodatkowych zajęć, np. nauki tańca lub karate. Przepisy oświatowe nie pozwalają pobierać od rodziców za każdą dodatkową godzinę więcej niż złotówkę (ponad pięć godzin bezpłatnych, które są przeznaczone na podstawę programową). W efekcie na dodatkowe zajęcia rodzice najczęściej zapisują dzieci poza placówką.

Umiejętności, jakie powinien zdobyć przedszkolak przed pójściem do szkoły

Dziecko przed rozpoczęciem nauki w szkole podstawowej powinno:

● obdarzać uwagą dzieci i dorosłych, aby rozumieć to, co mówią i czego oczekują;

● grzecznie zwracać się do innych w domu, w przedszkolu, na ulicy;

● przestrzegać reguł obowiązujących w społeczności dziecięcej oraz w świecie dorosłych;

● w miarę samodzielnie radzić sobie w sytuacjach życiowych i próbować przewidywać skutki swoich zachowań;

● wiedzieć, że nie należy dokuczać dzieciom, które wychowują się w trudniejszych warunkach;

● umieć się przedstawić: podać imię, nazwisko i adres zamieszkania; wiedzieć, komu można podawać takie informacje;

● umieć się umyć i wytrzeć oraz umyć zęby, samodzielnie korzystać z toalety, właściwie zachowywać się przy stole, sprzątać po sobie, utrzymywać porządek w swoim otoczeniu;

● zwracać się bezpośrednio do rozmówcy, mówić płynnie, niezbyt głośno, dostosowując ton głosu do sytuacji, uważnie słuchać, pytać o niezrozumiałe fakty, w zrozumiały sposób mówić o swoich potrzebach i decyzjach;

● potrafić określić kierunki oraz miejsca na kartce papieru, rozpoznać i zapamiętać, co jest przedstawione na obrazkach, interesować się czytaniem i pisaniem, układać krótkie zdania, dzielić zdania na wyrazy, wyrazy na sylaby; wyodrębniać głoski, rozumieć sens informacji podanych w formie uproszczonych rysunków oraz często stosowanych symboli;

● wymieniać imiona i nazwiska osób bliskich, wiedzieć, czym się zajmują, znać nazwę miejscowości, w której mieszka, znać godło i flagę państwową, polski hymn i wiedzieć, że Polska należy do Unii Europejskiej.

@RY1@i02/2014/226/i02.2014.226.00700030c.803.jpg@RY2@

SHUTTERSTOCK

Artur Radwan

 artur.radwan@infor.pl

Podstawa prawna

Załącznik nr 1 do rozporządzenia ministra edukacji narodowej z 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz.U. poz. 977 ze zm.).

OPINIA EKSPERTA

@RY1@i02/2014/226/i02.2014.226.00700030c.804.jpg@RY2@

Joanna Berdzik wiceminister edukacji narodowej

W przedszkolu można uczyć dzieci czytania i pisania, jeśli już są na to gotowe. Celem wychowania przedszkolnego jest wspomaganie dzieci w rozwijaniu uzdolnień oraz kształtowanie czynności intelektualnych potrzebnych im w codziennych sytuacjach i w dalszej edukacji. W podstawie programowej określone są umiejętności, jakimi powinno wykazywać się dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej, m.in. powinno być gotowe do nauki czytania i pisania, po to żeby przejście bariery pomiędzy przedszkolem a szkołą było maksymalnie łagodne. Nauczyciele przedszkola, prowadząc codzienną obserwację dzieci, powinni decydować, który moment jest właściwy do podejmowania przez dzieci różnego rodzaju aktywności, biorąc pod uwagę także to, że często dla prawidłowego pisania w klasie I w przedszkolu bardziej wskazane jest lepienie z plasteliny, cięcie nożyczkami, dopasowywanie małych kształtów do siebie niż sama czynność pisania. Trzeba pamiętać, że przedszkole obejmuje swoją opieką dzieci, które potrzebują przede wszystkim aktywności ruchowej, ciekawych, rozwijających zabaw i należy te różnorodne potrzeby dziecięce realizować. I to nauczyciel, indywidualizując pracę z dziećmi, dobiera treści i metody pracy właściwe dla całej grupy i każdego dziecka z osobna. Jeśli natomiast rodzice widzą, że dziecko ma ochotę czytać czy pisać, warto rozmawiać z nauczycielami o tym, jak te potrzeby wspierać.