Przez edukację ekonomiczną do finansowego bezpieczeństwa

Edukacja ekonomiczna ma dwie strony medalu. Jedna to zagrożenia, jakie przyniósł w ostatnich latach szybki rozwój gospodarki cyfrowej, a druga - szanse i możliwości, jakie technologiczna rewolucja przynosi Polakom.

Wyrastające jak grzyby po deszczu piramidy finansowe, oszuści podszywający się pod doradców inwestycyjnych, próby wyłudzenia pieniędzy, nieostrożność w sieci. To wszystko czyha na nieświadomych klientów na każdym kroku. O tym, co zrobić, aby ograniczać ryzyka, a wykorzystywać szanse, dyskutowano podczas II Kongresu Edukacji

Finansowej i Przedsiębiorczości - z udziałem ponad 400 uczestników reprezentujących ponad 200 instytucji.

Droga, którą wskazywał każdy niezależnie od tego, czy reprezentował sektor bankowy, instytucje publiczne, rząd, była jedna - nauka. Prezes Banku Handlowego Sławomir Sikora w swoim wystąpieniu zwracał uwagę, że kluczowa jest odpowiedź na pytanie, jak tłumaczyć, że edukacja finansowa jest ważna.

- Edukacją finansową powinien być zainteresowany każdy - podkreślał prezes. Przypomniał, że już w 2009 r. apelował o stworzenie Narodowej Strategii Edukacji Finansowej. Przyznał, że z punktu widzenia banków najlepszy jest wyedukowany klient. Jak wskazał szef ZBP Krzysztof Pietraszkiewicz, dlatego właśnie pod skrzydłami Związku wyrasta Program sektorowy "Bankowcy dla Edukacji", w który angażują się bankowcy, ale i Ministerstwo Finansów, Komisja Nadzoru Finansowego, ZUS czy samorządy terytorialne. Podczas debaty paneliści zastanawiali się, jak w praktyce uczyć i rozmawiać o ekonomii i finansach w coraz mocniej rozwijającej się gospodarce cyfrowej. Potrzeba tego typu działań jest duża.

Na zlecenie Warszawskiego Instytutu Bankowości IBRIS przeprowadził na początku marca sondaż na temat poziomu edukacji finansowej Polaków. Wnioski? Dość optymistyczne. Badani raczej pozytywnie oceniają swoją wiedzę o finansach osobistych - dużą wiedzę zadeklarowało 44 proc. z nich. Tylko 17,4 proc. twierdzi, że mało wie o oszczędzaniu, inwestowaniu i emeryturach. Najlepiej oceniają się osoby pomiędzy 30. a 39. rokiem życia - 58 proc. deklaruje dużą wiedzę. Najmniej takich odpowiedzi jest wśród seniorów (19 proc. wskazań).

Połowa badanych wskazała, że odpowiednia wiedza o finansach i gospodarce pomaga uchronić się przed niebezpieczeństwami, takimi jak wpadnięcie w spiralę zadłużenia czy utrata oszczędności związana ze złymi decyzjami finansowymi, ale także ułatwia uzyskanie odpowiedniego finansowania. Niemal trzy czwarte badanych uważa jednak, że system edukacji zbyt mało czasu poświęca obecnie na przekazywanie młodym ludziom wiedzy o finansach - aż 73 proc. z nich tak twierdzi. Tylko 16 proc. jest zdania, że przekazywana wiedza jest wystarczająca.

Łukasz Świerżewski, dyrektor Departamentu Komunikacji i Promocji w Ministerstwie Finansów zwracał uwagę na to, jak istotna w kwestiach edukacyjnych jest współpraca sektora prywatnego i publicznego. - Dobrym przykładem jest tutaj kampania związana z obowiązkiem składania przez mikroprzedsiębiorców jednolitych plików kontrolnych w VAT. Podjęliśmy działania edukacyjne i informacyjne w tym zakresie. Wsparł nas ZUS, ale także przedstawiciele banków. Partnerstwo jest możliwe i konieczne - mówi Świerżewski.

Instytucje finansowe często część działań edukacyjnych cedują na fundacje. Fundacja Kronenberga przy Banku Handlowym od ponad dwóch dekad ma tematy edukacyjne wpisane w swoją misję.

- Warto zwracać uwagę nie tylko na to, co ludzie mówią, ale co robią. Przez 15 lat zorganizowaliśmy spotkania dla ponad miliona ludzi. To jest realna wartość - mówił Paweł Zegarłowicz, wiceprzewodniczący rady Fundacji Kronenberga.

Zdaniem panelistów istotne jest także tłumaczenie ludziom nie tylko tego, jak funkcjonuje świat banków i pokazywanie na czym polegają ich usługi, ale również edukowanie o finansach publicznych, polityce monetarnej czy ubezpieczeniach społecznych.

- Jak mówimy o systemie ubezpieczeń społecznych, to myślimy zwykle o emeryturze, a dla młodych ludzi - najbardziej aktywnych w sferze internetu - to odległa przyszłość. To co robi ZUS w ramach edukacji, gdzie współpracujemy z wieloma instytucjami, to uświadamianie, że z ubezpieczeniami społecznymi spotykamy się już od narodzin, a nawet wcześniej - przypominał Paweł Jaroszek, członek zarządu ZUS.

Wiele działań edukacyjnych związanych z finansami nakierowanych jest na wyjaśnianie, jak działa rynek kapitałowy. Warszawska giełda realizuje tego typu projekty i obserwuje, jak zmieniają się postawy Polaków.

- Poziom edukacji finansowej jest niski, ale rośnie. Bardzo często decyzje finansowe podejmowane są pod wpływem emocji. Nawet najbardziej wyedukowany inwestor podejmuje nieracjonalne decyzje pod wpływem chciwości czy strachu. Jeżeli mówimy o edukacji społeczeństwa czy profesjonalistów, to musimy edukować mądrze, aby klient banku czy inwestor wiedział, w jaki sposób podejmować decyzje, jak używać nowych technologii czy zwyczajnej karty kredytowej - podkreślał Jacek Fotek, wiceprezes GPW.

Wśród wszystkich uczestników dyskusji panowała zgoda, że działania edukacyjne muszą mieć charakter skoordynowany, a nie być punktowymi inicjatywami różnych instytucji. - Jeżeli chcemy długofalowej strategii edukacji to nie może odbywać się to bez stałej aktywności MEN w tym obszarze - apelował Krzysztof Pietraszkiewicz, prezes

ZBP i wskazywał, że instytucje finansowe będą angażować się w to, ale warto rozważyć zwolnienie przeznaczanych środków na takie zaangażowanie z podatku.

@RY1@i02/2018/055/i02.2018.055.00000110c.801.jpg@RY2@

fot. Mat. prasowe

BAG

@RY1@i02/2018/055/i02.2018.055.00000110c.802.jpg@RY2@