Kto i na jakich zasadach może ubiegać się o trzynastkę

Czy jest nagroda dla złego pracownika

@RY1@i02/2013/023/i02.2013.023.183001100.815.jpg@RY2@

Pracodawca musi mu wypłacić dodatkowe wynagrodzenie roczne za 2012 rok. Trzynastki może pozbawić go dopiero w kolejnym roku, o ile wcześniej nie zwolni go dyscyplinarnie. Jeśli istnieje uzasadnione podejrzenie, że podwładny stawił się do pracy po użyciu alkoholu, pracodawca nie dopuści go do pracy. W konsekwencji osoba taka będzie miała nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy, za którą nie przysługuje jej wynagrodzenie.

Podstawa prawna

Art. 3 pkt 2 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (Dz.U. nr 160, poz. 1080 z późn. zm.).

Czy po urlopie zdrowotnym jest wypłata trzynastki

@RY1@i02/2013/023/i02.2013.023.183001100.816.jpg@RY2@

Nauczycielka otrzyma trzynastkę tylko za cztery miesiące. Mimo że pobyt pedagoga na urlopie dla poratowania zdrowia jest traktowany jako usprawiedliwiona nieobecność w pracy, która gwarantuje nagrodę roczną, to okresu tego nie wlicza się do trzynastki. Tak więc w tym przypadku będzie naliczona na podstawie wynagrodzenia zasadniczego i dodatków za okres od września do końca grudnia.

Podstawa prawna

Art. 2 ust. 3 pkt 6 lit. b ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (Dz.U. nr 160, poz. 1080 z późn. zm.).

Czy każdy urzędnik dostanie nagrodę

@RY1@i02/2013/023/i02.2013.023.183001100.817.jpg@RY2@

Urzędnik musi przepracować co najmniej sześć miesięcy, aby ubiegać się o dodatkową nagrodę roczną. Zgodnie z art. 2 ustawy dodatkowe wynagrodzenie roczne dla pracowników jednostek sfery budżetowej trzynastka zależy tylko od stażu u danego pracodawcy. Pracownik nabywa do niej prawo w pełnej wysokości po przepracowaniu w danym urzędzie całego roku kalendarzowego. Osobie, która nie spełniła tego warunku, świadczenie to przysługuje w wysokości proporcjonalnej do okresu przepracowanego, pod warunkiem że ten wynosi co najmniej sześć miesięcy. Przepisy ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym nie określają, w jaki sposób liczyć ten termin. Dlatego w tym zakresie zastosowanie ma art. 114 kodeksu cywilnego. Zgodnie z nim jeśli określony przedział czasowy jest oznaczony w miesiącach lub latach, a ciągłość terminu nie jest wymagana - miesiąc liczy się za dni 30, a rok za 365. W efekcie pół roku pracy uprawniającej do trzynastki powinno odpowiadać 180 dniom kalendarzowym.

Dlatego w opisywanej sprawie, jeśli urzędnik odszedłby z pracy 30 czerwca, a w innym urzędzie podjąłby zatrudnienie od 1 lipca, to prawo do nagrody zachowałby w obu jednostkach. Ponieważ odszedł w maju, mógłby na nią liczyć tylko w tym drugim urzędzie.

Podstawa prawna

Art. 2 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (Dz.U. nr 160, poz. 1080 z późn. zm.).

Czy bonus dla osoby po urlopie wychowawczym

@RY1@i02/2013/023/i02.2013.023.183001100.818.jpg@RY2@

Będzie ona naliczona proporcjonalnie. Urlop wychowawczy zawiera się w katalogu wyjątków ustawowych, które przyznają prawo do trzynastki, mimo nieprzepracowania sześciu miesięcy. W tym roku z takiego prawa skorzystają również matki, które przebywały w 2012 roku na urlopie macierzyńskim. To efekt wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 lipca 2012 r. (sygn. akt P 59/11). Wskazał on, że katalog przypadków, które wyłączają zasadę przepracowania u danego pracodawcy co najmniej pół roku jako warunku do nabycia trzynastki, jest zróżnicowany i niejasny. Wymienia m.in. urlop dla poratowania zdrowia dla nauczyciela, urlop wychowawczy czy naukowy, ale już nie ma w tym katalogu urlopu macierzyńskiego. Dlatego nauczyciele i urzędnicy, którzy przepracowali mniej niż pół roku w 2012 roku, bo przebywali np. na urlopie macierzyńskim, zyskają prawo do dodatkowej nagrody rocznej. Takie rozwiązania zaproponowała senacka komisja ustawodawcza. Przepisy mają objąć osoby, które były na takim urlopie w 2012 roku. Odrębny projekt w tej sprawie przygotował także rząd. Jego propozycje znacznie rozszerzają krąg uprawnionych do otrzymania trzynastki. Poza urlopem macierzyńskim takim prawem byliby też objęci pracownicy, którzy korzystają z urlopu ojcowskiego i dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Przeszkodą w otrzymaniu nagrody rocznej nie będzie też nieobecność pracownika, który korzysta ze zwolnienia od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem do ukończenia przez nie ósmego roku życia.

Podstawa prawna

Art. 2 ust. 3 pkt 6 lit. a ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (Dz.U. nr 160, poz. 1080 z późn. zm.).

Czy więźniowi przysługuje nagroda roczna

@RY1@i02/2013/023/i02.2013.023.183001100.819.jpg@RY2@

Resort sprawiedliwości wprowadził zmiany w przepisach, które pozbawiły takie osoby prawa do trzynastki. Stało się to pośrednio wskutek wdrażania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 lutego 2010 r. (sygn. akt P 20/09). Zgodnie bowiem z tym wyrokiem osoby, które w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności wykonują pracę na pełen etat, powinny otrzymywać wynagrodzenie równe co najmniej płacy minimalnej, a nie jak wcześniej połowy tej kwoty. W efekcie w rozporządzeniu ministra sprawiedliwości w sprawie szczegółowych zasad zatrudniania skazanych wprowadzony został przepis, zgodnie z którym do więźniów ma zastosowanie płaca minimalna w pełnej wysokości. Przy okazji uchylono jednak inny, który przyznawał im trzynastkę.

Podstawa prawna

Par. 1 rozporządzenia ministra sprawiedliwości z 6 czerwca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad zatrudniania skazanych (Dz.U. nr 129, poz. 746).

Czy zwalniany nauczyciel otrzyma świadczenie ekstra

@RY1@i02/2013/023/i02.2013.023.183001100.820.jpg@RY2@

Przepisy ustawy - Karta nauczyciela odsyłają w tym zakresie do ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej. Przypadek nauczyciela ma zastosowanie do podstawowej zasady. A zgodnie z nią nabycie prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego w pełnej wysokości następuje pod warunkiem przepracowania u danego pracodawcy całego roku kalendarzowego. Jednak pracownik, który nie spełnił tego warunku, nabywa prawa do wynagrodzenia rocznego w wysokości proporcjonalnej do okresu przepracowanego, o ile okres ten wyniósł co najmniej 6 miesięcy.

Jeśli jednak nauczyciel od stycznia przebywał na zwolnieniu lekarskim, które po odliczeniu nie pozwalało na ustalenie, że przepracował pół roku, to wtedy straci on prawo do trzynastki. W tej sprawie wypowiedział się też Sąd Najwyższy (SN), który 7 lipca 2011 r. wydał uchwałę (sygn. akt III PZP 3/11). W ocenie SN okresy pobierania przez pracownika niezdolnego do pracy wynagrodzenia i zasiłku chorobowego nie podlegają wliczeniu do 6-miesięcznego okresu przepracowanego w danym roku kalendarzowym, wymaganego do nabycia prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego. Również resort edukacji 17 marca 2010 roku wydał podobne stanowisko. Ponadto zatrudnienie nauczyciela na zastępstwo lub na część roku, np. od stycznia do lipca, nie uprawnia go do otrzymania nagrody rocznej w żadnym wymiarze.

Podstawa prawna

Art. 2 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (Dz.U. nr 160, poz. 1080 z późn. zm.).

Czy wliczane są wszystkie świadczenia

@RY1@i02/2013/023/i02.2013.023.183001100.821.jpg@RY2@

Przyznana premia nie ma wpływu na wysokość dodatkowego wynagrodzenia. Świadczenie tego rodzaju nie jest uwzględniane przy naliczaniu wysokości dodatkowego wynagrodzenia rocznego. Do wypłacanej premii dla pracownika nie mają zastosowania przepisy o udzielaniu urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania pensji za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (wyrok SN z 22 września 2000 r., sygn. akt I PKN 33/00, OSNP 2002/8/182). Premia uznaniowa, która nie ma charakteru roszczeniowego, nie jest składnikiem płacy i wobec tego nie mieści się w pojęciu wynagrodzenia urlopowego (wyrok SN z 20 lipca 2000 r., sygn. akt I PKN 17/00, OSNP 2002/3/77). Dodatkowe wynagrodzenie roczne powinno wynosić 8,5 proc. sumy wszystkich świadczeń otrzymanych przez pracownika w ciągu roku kalendarzowego.

Podstawa prawna

Par. 6 i 14 rozporządzenia z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. nr 2, poz. 14 z późn. zm.).

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl