Pieniądze za nadgodziny

W przypadku sytuacji kryzysowych, kiedy czas służby będzie musiał być wydłużony powyżej 48 godzin, osoby te nadal będą odbierać dni wolne.

Od nowego roku będzie możliwa wypłata funkcjonariuszom Straży Pożarnej rekompensaty za przedłużony, ze względu na potrzeby służby, czas służby. Wypłata rekompensaty obejmuje czas służby ponad 40 godzin, ale nie więcej niż przeciętnie do 48 godzin tygodniowo w przyjętym 6-miesięcznym okresie rozliczeniowym w formie rekompensaty pieniężnej. Istnieje także możliwość udzielenia za ten czas także czasu wolnego w odpowiednim wymiarze.

Do 31 grudnia 2010 r. formą rekompensaty za przedłużony ze względu na konieczność zapewnienia ciągłości służby (powyżej 40 godzin nie więcej niż 48 godzin przeciętnie tygodniowo w przyjętym 6-miesięcznym okresie rozliczeniowym) dotyczącą wyłącznie strażaków pełniących służbę w systemie zmianowym, jest dodatkowy urlop wypoczynkowy z tytułu pełnienia służby w warunkach szczególnie uciążliwych ze względu na przedłużony czas służby. Urlop ten, po wejściu w życie ustawy z dnia 29 października 2010 r., przestanie istnieć.

Konieczność zmian dotyczących rekompensowania ponadnormatywnego czasu służby od dawna była podnoszona przez strażaków oraz kierownictwo PSP. Stało się tak po wprowadzeniu niekorzystnych zmian wynikających z przepisu art. 35 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 19 ustawy z 6 maja 2005 r. o zmianie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Zgodnie z nim czas służby strażaka nie może przekroczyć przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym, nieprzekraczającym 6 miesięcy.

Wpłynęło to w sposób bezpośredni na zmniejszenie stanu osobowego strażaków pełniących danego dnia służbę. Jednak ze względu na konieczność utrzymywania stanów osobowych dających gwarancję podjęcia skutecznego działania ratowniczego, ustawodawca przepisem art. 35 ust. 9 obowiązującej ustawy dał możliwość - ze względu na konieczność zapewnienia ciągłości służby - przedłużenia czasu służby strażaka do 48 godzin tygodniowo. Przedłużenie to mogło nastąpić w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym sześciu miesięcy. Rekompensowane to było dodatkowym urlopem wypoczynkowym z tytułu pełnienia służby w warunkach uciążliwych ze względu na przedłużony czas służby. Ponadto przepis art. 35 ust. 10 ustawy przewiduje możliwość przedłużenia czasu służby strażaka ponad normę 48 godzin, ale tylko w przypadku wprowadzenia podwyższonej gotowości operacyjnej. W takiej sytuacji w zamian za czas służby strażakowi przysługuje czas wolny od służby w tym samym wymiarze, w przyjętym okresie rozliczeniowym.

Wobec niedoborów etatowych oraz konieczności utrzymywania stanów osobowych dających gwarancję podjęcia skutecznego działania ratowniczego powstał problem kumulujących się godzin służby pełnionej ponad normatyw 40 godzin przeciętnie tygodniowo w okresie rozliczeniowym. Z naszych wyliczeń wynika, że pod koniec pierwszego półrocza, które jest tożsame z okresem rozliczeniowym takich godzin było 12 mln, a problem ten znacznie pogłębiła tegoroczna powódź.

Konieczność rozwiązania tego problemu spowodowała, że rząd w przyszłorocznym budżecie na ten cel zarezerwował około 100 mln złotych ze wskazaniem, że pieniądze te muszą być wydane właśnie na wypłatę rekompensat strażaków wykonujących służbę w czasie nadgodzin. Ta właśnie kwota miała bezpośredni wpływ na wysokość rekompensaty wypłacanej strażakom za przedłużony czas służby. Wynosić ona będzie 60 proc. z 1/172 przeciętnego uposażenia obowiązującego w okresie rozliczeniowym (przeciętne uposażenie funkcjonariuszy stanowi wielokrotność kwoty bazowej, której wysokość ustaloną według odrębnych zasad określa ustawa budżetowa wraz z 1/12 równowartości nagrody rocznej). W chwili obecnej jest to kwota 13,76 zł brutto za 1 godzinę służby ponad normę 40-godzinną pełnioną ze względu na potrzeby służby.

@RY1@i02/2010/253/i02.2010.253.055.001a.001.jpg@RY2@

Danuta Wojciechowska, młodszy brygadier, dyrektor Biura Prawnego Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej

NOT. BOŻENA WIKTOROWSKA

Ustawa z 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. 239, poz. 1589).

1 stycznia 2011 r.