Jak uzyskać pożyczkę na pensje

Firmy, które ucierpiały w czasie majowych i czerwcowych powodzi, mogą skorzystać z nieoprocentowanych pożyczek na wynagrodzenia pracowników. Wypłaci je Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP). Tak wynika z ustawy z 24 czerwca 2010 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z maja i czerwca 2010 r. Wejdzie ona w życie z dniem ogłoszenia.

Ze środków tych pracodawca będzie mógł sfinansować pensje do wysokości przeciętnego, miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej z poprzedniego kwartału (obecnie byłaby to kwota 3316,38 zł). Chodzi wyłącznie o pensje należne za okres od 14 maja do 31 lipca 2010 r., wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne należnymi od pracodawcy.

Z pożyczki na wynagrodzenia nie będą mogły skorzystać wszystkie firmy z terenów dotkniętych powodzią, a jedynie te, które z powodu klęski żywiołowej przejściowo zaprzestały prowadzenia działalności gospodarczej lub istotnie ją ograniczyły. Podobnie nie każde wynagrodzenie pracownika będzie można z niej sfinansować. Pożyczka ma służyć jedynie zaspokojeniu świadczeń przysługujących za:

● czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy (gdy z powodu powodzi pracownik nie mógł świadczyć pracy),

● czas niewykonywania pracy, jeżeli pracownik był gotów do jej wykonywania, a nie mógł jej świadczyć z przyczyn dotyczących pracodawcy (które zostały bezpośrednio spowodowane powodzią),

● wykonaną pracę, polegającą na ochronie firmy przed powodzią lub na usuwaniu skutków powodzi, mającą na celu utrzymanie lub przywrócenie działalności pracodawcy).

Pierwszy z wymienionych przypadków dotyczy sytuacji, gdy z powodu powodzi pracownik w ogóle nie mógł lub nie będzie mógł stawić się w pracy (np. z powodu zalania terenu, na którym mieszka, ewakuacji itp.). Drugi będzie miał miejsce, gdy pracownik mógł przybyć do firmy i świadczyć pracę, ale to pracodawca ucierpiał z powodu powodzi i nie był lub nie jest w stanie prowadzić działalności. Z kolei trzeci przypadek dotyczy takiego stanu, gdy z powodu klęski żywiołowej pracodawca zleca pracownikom zadania związane z ochroną zakładu przed powodzią lub usuwaniem jej skutków. Należy przypomnieć, że w takich sytuacjach pracownicy mogą świadczyć pracę w godzinach nadliczbowych (art. 151 par. 1 kodeksu pracy). Z kolei art. 8 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi przewiduje, że pracodawca może powierzyć pracownikowi wykonywanie pracy innego rodzaju niż wynikający z nawiązanego stosunku pracy, jeżeli jest to konieczne w związku z usuwaniem skutków powodzi u tego pracodawcy. W takim przypadku pracownik zachowuje prawo do dotychczasowego wynagrodzenia, obliczonego według zasad obowiązujących przy obliczaniu wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego.

Pracodawca, który chce otrzymać pożyczkę z funduszu, będzie musiał złożyć wniosek w tej sprawie do kierownika właściwego biura terenowego FGŚP. W tym przypadku chodzi o właściwość miejscową ze względu na siedzibę pracodawcy. Biura terenowe funduszu znajdują się w każdym województwie i właśnie tam należy złożyć wniosek o udzielenie pożyczki. Jego wzór, a także tryb jego rozpatrywania i sposób wypłaty środków z FGŚP określi rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej. Ustawa przewiduje, że musi on zawierać:

● oświadczenie o braku własnych środków na wypłatę wynagrodzenia,

● wskazanie okresu, za który przysługuje wynagrodzenie (w przedziale czasowym od 14 maja 2010 r. do 31 lipca 2010 r.),

● kwotę wynagrodzenia, jakie zostanie sfinansowane z pożyczki.

Do wniosku dołącza się wykaz pracowników, których wynagrodzenia będą podlegały zaspokojeniu ze środków uzyskanych z FGŚP. Wzór tego dokumentu zostanie określony w rozporządzeniu. Ustawa zobowiązuje resort pracy do wprowadzenia uproszczonej procedury ubiegania się o pomoc z FGŚP. Zasady starania się o pożyczkę określone w rozporządzeniu nie powinny być skomplikowane.

Pracodawcy, którzy otrzymają pomoc z FGŚP, będą musieli ją zwrócić. Będą oni mogli oddać pieniądze do funduszu w dowolnym momencie, ale nie później niż do 31 grudnia 2011 r. Dokonując zwrotu pożyczki, pracodawca będzie zobowiązany zwrócić pożyczone środki na rachunek bankowy FGŚP.

Firmy będą mogły jednak także ubiegać się o umorzenie pożyczki na wypłatę wynagrodzeń już po 31 grudnia 2011 r. (w całości lub w części). W tym celu powinny złożyć wniosek do marszałka województwa. Decyzję o umorzeniu podejmie minister pracy i polityki społecznej, który jest dysponentem środków FGŚP. Firma, która chce zostać zwolniona z obowiązku zwrotu pieniędzy, będzie musiała wykazać, że skutkiem powodzi jest:

● spadek obrotów gospodarczych, rozumianych jako sprzedaż lub zmniejszenie zamówień na usługi lub dostawy wytwarzanych towarów (w ciągu kolejnych 6 miesięcy w okresie od dnia otrzymania pożyczki do dnia złożenia wniosku o jej umorzenie - w porównaniu z analogicznymi kolejnymi miesiącami w 2008 r. i 2009 r.),

● strata w środkach trwałych, która ogranicza możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w porównaniu z okresem sprzed powodzi.

Pożyczka zostanie też umorzona w przypadku gdy:

● po postępowaniu egzekucyjnym przeprowadzonym wobec pracodawcy okaże się, że nie posiada on majątku, z którego można dochodzić należności,

● zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie odzyska się kwoty spłaty pożyczki przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Z urzędu pożyczkę może umorzyć minister pracy i polityki społecznej. Stanie się tak, jeżeli zmarł pracodawca (będący osobą fizyczną), który pobrał pożyczkę. Do wykonywania tej czynności (jak również umarzania pożyczek na wniosek firm) może zostać upoważniony marszałek województwa.

Co należy zrobić, żeby otrzymać wsparcie

Zebranie dokumentacji potwierdzającej m.in. przejściowe zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej lub jej ograniczenie (z powodu powodzi) oraz wysokość świadczeń, jakie musi wypłacić pracownikom w okresie wystąpienia klęski żywiołowej i usuwania jej skutków (maksymalnie do 31 lipca 2010 r.).

Złożenie wniosku o pożyczkę na pensje do kierownika właściwego biura terenowego Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP).

Do wniosku należy dołączyć wykaz pracowników, których wynagrodzenie będzie podlegało zaspokojeniu z pożyczki uzyskanej z FGŚP.

Pożyczkę należy zwrócić w dowolnym momencie, ale nie później niż do 31 grudnia 2011 r.

Łukasz Guza

lukasz.guza@infor.pl

Art. 8 i 23 ustawy z 24 czerwca 2010 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z maja i czerwca 2010 r. Skierowana do Senatu.

Art. 151 par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).