Wzrosną odszkodowania i dodatki do pensji

W 2011 roku wynagrodzenie minimalne wynosi 1386 zł. Tak wynika z rozporządzenia Rady Ministrów z 5 października 2010 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2011 r.

Jeśli pracownik zarabia najniższą pensję, firma musi ją podwyższyć od 1 stycznia.

Aneks do umowy o pracę, który wprowadzi taką zmianę, będzie jednak konieczny tylko wtedy, gdy stanowi ona, że pensja pracownika wynosi 1317 zł, czyli jest równa minimalnej płacy z 2010 r.

Jeżeli podwładny pracuje w niepełnym wymiarze czasu pracy, wysokość najniższej pensji powinna być proporcjonalna do liczby godzin pracy w danym miesiącu.

Dla przykładu, jeśli jest on zatrudniony na pół etatu, w styczniu 2011 r. powinien zarobić co najmniej 692,80 zł (ma do przepracowania 80 godz., a minimalna stawka za godzinę pracy w styczniu wynosi 8,66 zł).

Z kolei pensja osób rozpoczynających w 2011 r. pierwszą pracę musi wynosić co najmniej 1108,80 zł. Ich wynagrodzenie w pierwszym roku pracy nie może być bowiem niższe niż 80 proc. wysokości płacy minimalnej.

Wyższa płaca minimalna oznacza też, że więcej zarobią osoby pracujące w trakcie wykonywania kary pozbawienia wolności. W wyroku z 23 lutego 2010 r. (sygn. P 20/09) Trybunał Konstytucyjny uznał, że muszą one otrzymywać minimalne wynagrodzenie, jeśli w trakcie kary wykonują pracę. Obecnie pracodawca musi wypłacić im połowę tej kwoty, tj. 658,50 zł w 2010 r. Te przepisy stracą moc obowiązującą od 9 marca 2011 r. Od tej daty pracujący więźniowie będą musieli otrzymywać co najmniej 1386 zł.

Wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wpłynie też na maksymalną wartość odpraw, jakie otrzymują pracownicy objęci grupowym zwolnieniem. Nie może ona przekraczać kwoty 15-krotnego minimalnego wynagrodzenia, obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy.

W 2011 roku będzie to zatem 20 790 zł. Odprawy takie należą się także w przypadku zwolnień indywidualnych, jeżeli przyczyny rozwiązania umowy nie dotyczą pracownika (czyli np. w sytuacji gdy firma likwiduje jego stanowisko pracy z powodów ekonomicznych). W takiej sytuacji odprawy muszą wypłacić jednak tylko firmy, które zatrudniają co najmniej 20 osób.

Wartość najniższego wynagrodzenia wpływa też na minimalną wysokość odszkodowań, które firma musi wypłacić pracownikom dyskryminowanym lub mobbingowanym.

W takich przypadkach sąd nie może bowiem orzec na rzecz podwładnych odszkodowania niższego od płacy minimalnej.

Podwyżka płacy minimalnej w 2011 roku oznacza też, że wzrosną składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, jakie za osoby przebywające na urlopach wychowawczych opłaca budżet państwa.

W przyszłym roku po raz ostatni podstawą wymiaru takich składek będzie minimalne wynagrodzenie za pracę. Na konta emerytalne w ZUS i OFE tych osób trafi więc miesięcznie 270,55 zł (czyli o 13,47 zł więcej niż w 2010 r.).

Począwszy od 2012 wysokość takich składek będzie już uzależniona od przeciętnego, a nie najniższego wynagrodzenia za pracę.

Zmiana płacy minimalnej ma również ważne znaczenie dla ponad 300 tys. osób prowadzących firmy i korzystających z preferencyjnej podstawy wymiaru składek ZUS.

Dla osób, które rozpoczynają działalność gospodarczą, wynosi ona 30 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę (czyli 415,80 zł po podwyższeniu płacy minimalnej).

Od 1 stycznia 2011 r. wyższe składki ubezpieczeniowe do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zapłaci ponad 300 tys. osób prowadzących firmy, które korzystają z preferencyjnej podstawy ich naliczania.

Dla osób, które rozpoczynają działalność gospodarczą, wynosi ona 30 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę. W 2011 roku osoby korzystające z ulgi zapłacą zatem do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych miesięcznie ponad 6 zł więcej.

Dzięki podwyżce płacy minimalnej wzrosną m.in. składki odprowadzane z budżetu państwa za pracowników korzystających z urlopu wychowawczego

Z powodu podwyższenia płacy minimalnej od 1 stycznia 2011 r. wzrośnie wysokość dodatków wypłacanych pracownikom za pracę w nocy. Zgodnie z kodeksem pracy pora nocna obejmuje osiem godzin między 21.00 a 7.00 (każda firma powinna indywidualnie ustalić porę nocną obowiązującą w zakładzie, np. w regulaminie pracy). Dla przykładu, jeśli w którymś z miesięcy podwładny przepracuje 168 godzin, z czego 56 godz. w porze nocnej, jego dodatek wyniesie 92,40 dodatku za pracę w nocy. Aby obliczyć tę wartość, wysokość minimalnego wynagrodzenia (1386 zł) dzielimy przez liczbę przepracowanych godzin (w przedstawionym przykładzie 168 godz.), a otrzymany wynik mnożymy przez 20 proc. Uzyskaną w ten sposób stawkę dodatku należy pomnożyć przez liczbę godzin przepracowanych w danym miesiącu w porze nocnej.

Łukasz Guza

lukasz.guza@infor.pl

Par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 5 października 2010 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2011 r. (Dz.U. nr 194, poz. 1288).