Jakie są zasady zmniejszania emerytury przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Czytelnik ma 61 lat i jest uprawniony do wcześniejszej emerytury. Po nabyciu prawa do tego świadczenia podjął zatrudnienie w ramach stosunku pracy. Przychód osiągany z tego tytułu (3500 zł) powoduje maksymalne zmniejszenie emerytury przez ZUS.

- Czy we wrześniu tego roku zmieniła się maksymalna kwota zmniejszenia emerytury, w związku z czym ZUS będzie wypłacać mi świadczenie w innej wysokości - pyta pan Robert z Gliwic.

Nie. Przy niezmienionym przychodzie ZUS będzie wypłacał panu emeryturę w takiej samej wysokości jak w poprzednich miesiącach.

Osoby uprawnione do emerytury, które nie ukończyły powszechnego wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn), nie mogą pobierać swego świadczenia w pełnej wysokości, jeśli uzyskują zbyt wysoki przychód z działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

W przypadku osiągania przychodu w wysokości przekraczającej 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za ostatni kwartał kalendarzowy, ogłoszonego przez prezesa GUS, a nieprzekraczającej 130 proc. tego wynagrodzenia, emerytura podlega zmniejszeniu o kwotę przekroczenia, ale nie więcej niż o maksymalną kwotę zmniejszenia ustaloną dla emerytury w danym okresie. Jeśli natomiast emeryt osiąga przychód w wysokości przekraczającej 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, przysługujące mu świadczenie podlega zawieszeniu.

Progi zarobkowe zmieniają się raz na kwartał, czyli od 1 marca, od 1 czerwca, od 1 września i od 1 grudnia każdego roku kalendarzowego. Od 1 września do 30 listopada 2009 r. wynoszą one: 2157,10 zł (70 proc. przeciętnego wynagrodzenia) oraz 4006,00 zł (130 proc. przeciętnego wynagrodzenia). Zmiana progów zarobkowych nie wpłynęła natomiast na kwotę maksymalnego zmniejszenia świadczenia. Kwoty maksymalnych zmniejszeń stanowią bowiem określony procent kwoty bazowej obowiązującej przy ostatniej waloryzacji z 1998 r. (24 proc. tej kwoty dla emerytury i renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, 18 proc tej kwoty dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz 20,4 proc. tej kwoty dla renty rodzinnej, do której jest uprawniona jedna osoba). Są one podwyższane przy zastosowaniu wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w kolejnych terminach ich waloryzacji. Kwota maksymalnego zmniejszenia emerytury ustalona w wyniku waloryzacji od 1 marca 2009 r. wynosi 467,09 zł i ulegnie zmianie dopiero w wyniku kolejnej waloryzacji świadczeń.

Marek Opolski

Art. 104 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227).