Czy opłacać składki od bonów i paczek

ekspert od ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zleceniobiorców stanowi przychód, w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jaki otrzymują. Jest tak, gdy odpłatność w umowie została ustalona kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej, akordowej albo prowizyjnie. Jeżeli odpłatność została ustalona w inny sposób (co w praktyce nie występuje), podstawę wymiaru stanowi zadeklarowana kwota nie niższa jednak niż kwota minimalnego wynagrodzenia.

Z uwagi na powyższe składki należy naliczać oraz opłacać zarówno od wynagrodzenia, jakie zleceniobiorca otrzymuje w gotówce, jak i od świadczeń rzeczowych, w tym również od wartości talonów lub bonów, którymi pracownik może płacić za zakupy.

Od 1 sierpnia 2010 r. do zleceniobiorców stosuje się odpowiednio rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. W jego myśl z podstawy wymiaru składek wyłączone są świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (ZFŚS). Oczywiście przekazywane z tego funduszu świadczenia muszą spełniać wymogi określone w ustawie o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Zatem zarówno ich przyznanie oraz wysokość powinny być uzależniona od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej pracownika, który je otrzymuje.

W myśl ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych osoby uprawnione do korzystania z funduszu to nie tylko pracownicy i ich rodziny, a także emeryci, ale również inne osoby, którym pracodawca przyznał w regulaminie prawo do korzystania ze świadczeń socjalnych finansowanych z tego funduszu. Wobec tego, gdy w regulaminie ZFŚS płatnik wprowadził zapis, że świadczenia z tego funduszu mogą otrzymywać także zleceniobiorcy, to przyznane im świadczenia mogą być wyłączone z podstawy wymiaru składek. Oczywiście przyznane świadczenia są wyłączone z podstawy wymiaru składek tylko wówczas, gdy ich przyznanie oraz wysokość będzie uzależniona od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej zleceniobiorcy.

Gdy talony i bony świąteczne spełniają wymienione wymogi, to od ich wartości (bez względu na ich wysokość) nie należy naliczać składek na ubezpieczenia społeczne oraz w konsekwencji ubezpieczenie zdrowotne.

Z podstawy wymiaru składek wyłączone są również świadczenia wypłacane z funduszu utworzonego na cele socjalno-bytowe do wysokości nieprzekraczającej rocznie kwoty odpisu podstawowego. Fundusz utworzony na cele socjalno-bytowe na podstawie układu zbiorowego pracy, tworzą pracodawcy, u których nie funkcjonuje zakładowy fundusz świadczeń socjalnych.

Również w przypadku paczek świątecznych o tym, czy od ich wartości powinny być naliczane składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, decyduje to, z jakiego funduszu zostały sfinansowane. Gdy paczki były finansowane z innych środków niż z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych albo z funduszu utworzonego na cele socjalno-bytowe, to ich wartość stanowi podstawę wymiaru składek. Pracodawca ustala wartość pieniężną świadczeń w naturze według cen ich zakupu.

Art. 18 ust. 1, 3, 7 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Art. 2 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. z 1996 r. nr 70, poz. 335 z późn. zm.).

Par. 2 ust. 1 pkt 19 i 20 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 z późn. zm.).