Jakie składki opłacać od zlecenia na urlopie

ekspert od ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego

Osoba przebywająca na urlopie wychowawczym podlega z tego tytułu ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty oraz innych tytułów do ubezpieczeń. Składka zdrowotna jest obowiązkowa, gdy osoba korzystająca z urlopu wychowawczego nie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu. Składki na powyższe ubezpieczenia pracodawca wykazuje w raporcie ZUS RCA z kodem 12 11 XX. Gdy w okresie urlopu wychowawczego osoba wykonuje umowę-zlecenie, to ze zlecenia podlega obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu i rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemu i tym samym z tytułu urlopu wychowawczego nie powinny być za nią wykazywane składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i zdrowotne.

W myśl ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za pracownika oprócz osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące umowy-zlecenia albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz własnego pracodawcy. Jednak w przypadku gdy zawarcie umowy-zlecenia następuje w okresie, kiedy strony co prawda pozostają w stosunku pracy ale stosunek ten z powodu przebywania pracownika na urlopie wychowawczym ulega "zawieszeniu" (w okresie tym pracownik nie świadczy pracy, a pracodawca nie wypłaca mu wynagrodzenia), to umowy- -zlecenia nie można traktować jak zawartej z własnym pracownikiem. Wobec tego od 1 lipca 2010 r. płatnik powinien złożyć formularz ZUS ZUA z kodem tytułu do ubezpieczeń rozpoczynającym się cyframi 04 11 XX i zgłosić zleceniobiorcę do obowiązkowych ubezpieczeń: emerytalnego, rentowych, wypadkowego i zdrowotnego. W związku z wykonywaną umową-zleceniem ubezpieczona mogła przystąpić również do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Zmiana zasad podlegania ubezpieczeniom następuje po zakończeniu urlopu wychowawczego i po powrocie pracownicy do pracy, gdy równocześnie w tym samym zakładzie będzie wykonywała umowę o pracę oraz umowę-zlecenia. Od 1 listopada 2010 r. umowa-zlecenie będzie więc wykonywana na rzecz własnego pracodawcy. Wobec tego płatnik powinien złożyć formularz ZUS ZWUA (z kodem tytułu do ubezpieczeń 04 11 XX) i wyrejestrować zleceniobiorcę ze wszystkich ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego, do których był zgłoszony, podając jako datę ustania ubezpieczeń 1 listopada 2010 r.

W imiennym raporcie miesięcznym ZUS RCA (z kodem tytułu do ubezpieczeń 01 10 XX) składanym za listopad płatnik w podstawie wymiaru składek powinien uwzględnić zarówno wynagrodzenie uzyskane w listopadzie z umowy o pracę, jak i z umowy-zlecenia. Od łącznej podstawy wymiaru powinien naliczyć oraz opłacić należne składki na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne. W taki sam sposób płatnik powinien postępować w kolejnych miesiącach, w których zatrudniona osoba będzie równocześnie uzyskiwała wynagrodzenie z umowy o pracę oraz umowy-zlecenia.

Art. 8 ust. 2a, art. 9 ust. 6 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Art. 66 ust. 1 pkt 32 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 23 października 2009 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz innych dokumentów (Dz.U. nr 186, poz. 1444 z późn. zm.).