Jak emeryt informuje ZUS o dochodach

Emeryci, którzy ukończyli 60 lat - kobiety, 65 lat - mężczyźni nie informują ZUS o tym, że dorabiają. Taki obowiązek spoczywa na emerytach pobierających wcześniejszą emeryturę, pod warunkiem że ich praca zarobkowa podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu. Oznacza to, że taki emeryt musi poinformować ZUS o przychodach między innymi z pracy, umowy-zlecenia. A także wtedy, gdy zarabia z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz współpracy przy jej wykonywaniu.

ZUS może zawiesić, albo zmniejszyć świadczenie w zależności od tego, ile dorabia emeryt. Zakład zawiesi emeryturę, jeśli świadczeniobiorca osiąga przychód przekraczający 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za ostatni kwartał (obecnie 4157,30 zł). W razie gdy przekracza on 70 proc. (obecnie 2238,50 zł) emerytura jest zmniejszana.

Osoba pobierająca emeryturę nie informuje ZUS o przychodach, które nie są oskładkowane. Są to między innymi przychody z umów o dzieło zawartych z innym podmiotem niż własny pracodawca, z praw autorskich i patentowych, z wynajmu lub dzierżawy nieruchomości albo lokali, chyba że wynajem lub dzierżawa stanowią przedmiot działalności gospodarczej.

Sposób, w jaki należy powiadomić ZUS o podjęciu działalności zarobkowej i osiąganiu z tego tytułu przychodu, zależy od tego, czy istnieje już prawo do świadczenia, czy też dopiero ma być ustalone. W pierwszym przypadku należy wypełnić druk ZUS Rw-73. Należy w nim zakreślić właściwy tytuł (tytuły) osiągania przychodu, a następnie wskazać, czy będzie on na tyle wysoki, że spowoduje zawieszenie lub zmniejszenie świadczenia, czy też na tyle niski, że nie spowoduje takich skutków (bez podawania konkretnej wysokości przychodu). Osoby, które dopiero ubiegają się o emeryturę, muszą w tym celu wypełnić odpowiednią rubrykę we wniosku o emeryturę.

Może się zdarzyć, że już po wysłaniu oświadczenia o zamiarze osiągania przychodu lub po złożeniu wniosku o emeryturę nastąpi zmiana wysokości tego przychodu. Wtedy trzeba ponownie powiadomić ZUS, dostarczając oświadczenia na druku ZUS Rw-73.

Nie tylko świadczeniobiorcy, ale również płatnicy składek opłacający za nich składki na ubezpieczenia społeczne zobowiązani są do zawiadomienia ZUS o osiąganiu przychodu, a także o zmianie jego wysokości. Wysłanie zawiadomienia o podjęciu działalności zarobkowej i wysokości zadeklarowanego przychodu powoduje, że ZUS podejmuje postępowanie w sprawie możliwości dalszej wypłaty świadczenia. W zależności od treści zawiadomienia ZUS zdecyduje o tym, że: emerytura ma być nadal wypłacana w dotychczasowej wysokości, podlega zmniejszeniu o maksymalną kwotę zmniejszenia, albo musi zostać zawieszona.

Do końca lutego emeryci muszą poinformować ZUS o kwocie przychodu osiągniętego w ubiegłym roku, przesyłając zaświadczenie wystawione przez płatnika składek (np. przez pracodawcę) lub oświadczenie (jeśli sami opłacają za siebie składki). Obowiązek ten ciąży także na płatnikach składek. Po uzyskaniu takiej informacji ZUS rozlicza przychód emeryta w stosunku rocznym lub miesięcznym. Czyli porównuje przychód z poprzedniego roku (miesięcy) z przychodami granicznymi ustalonymi dla tego roku (miesięcy). Jeśli jest on wyższy od przychodów granicznych, to Zakład zmniejszy lub zawiesi emeryturę.

pawel.jakubczak@infor.pl