Jak rozliczyć w ZUS pracownika wykonującego zlecenie

ekspert od ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego

W zakresie ubezpieczeń społecznych obowiązuje szersza definicja pracownika, niż określa to kodeks pracy. W rozumieniu przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za pracownika uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.

Umowa zlecenia zawarta z własnym pracownikiem nie jest w zakresie naliczania składek na ubezpieczenia społeczne traktowana jako odrębny tytuł do ubezpieczeń. Od przychodu uzyskiwanego z umowy zlecenia przez pracownika istnieje obowiązek opłacania wszystkich składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne. Pracodawca musi zsumować przychód z umowy o pracę z przychodem z umowy zlecenia i od łącznej kwoty opłacić składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Należne składki trzeba wykazać w raporcie ZUS RCA z kodem pracowniczym 01 10 XX.

Sytuacja ulega zmianie, gdy umowa o pracę zostaje rozwiązana. Wówczas umowa zlecenia staje się odrębnym tytułem do ubezpieczeń. W sytuacji przedstawionej w pytaniu płatnik powinien więc złożyć druk ZUS ZWUA i wyrejestrować pracownika z ubezpieczeń, wpisując w pole data ustania ubezpieczeń 1 maja 2010 r. Następnie powinien złożyć druk ZUS ZUA z kodem tytułu ubezpieczeń 04 11 XX i z umowy zlecenia zgłosić byłego pracownika do obowiązkowych ubezpieczeń: emerytalnego, rentowych, wypadkowego i zdrowotnego oraz ewentualnie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, jeśli zleceniobiorca złoży taki wniosek.

Art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 8 ust. 2a, art. 11 ust. 2, art. 12 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).