Od czego zależy wysokość emerytury wypłacanej przez ZUS

ZUS nie będzie mógł przyjąć do obliczenia podstawy wymiaru zarobków z lat 1982-1991, ponieważ okres tego dziesięciolecia nie mieści się w 20 latach poprzedzających rok zgłoszenia wniosku, tj. w latach 1990-2009.

Do obliczenia podstawy wymiaru emerytury można przyjąć wynagrodzenie z kolejnych dziesięciu lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę albo zarobki z dowolnie wybranych 20 lat kalendarzowych z całego okresu ubezpieczenia. Jeśli zatem zarobki osiągane w latach 1982-1991 były bardzo wysokie, ZUS je uwzględni, ale tylko wówczas, gdy zostaną dodatkowo wskazane zarobki jeszcze z innych dziesięciu dowolnie wybranych lat. Sumę wskaźników ZUS podzieli wówczas przez 20.

Innym rozwiązaniem jest ustalenie podstawy wymiaru z dziesięciu kolejnych lat kalendarzowych przypadających w 20-leciu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. z lat 1990-1999. W takim przypadku zostaną uwzględnione zarobki z roku 1990 i 1991. Najkorzystniej jest jednak przedstawić w ZUS wszystkie dokumenty potwierdzające osiągane przez pracownika zarobki i wskazać we wniosku, aby ZUS ustalił podstawę wymiaru świadczenia. Wówczas ZUS przeliczy wszystkie możliwe warianty i przyjmie podstawę wymiaru z takiego okresu, z którego wskaźnik będzie najwyższy.

Art. 15 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227).

ZUS, obliczając wysokość emerytury przyznawanej po wcześniejszej emeryturze, nie ustali na nowo podstawy wymiaru. Będzie ją stanowiła podstawa przyjęta do ustalenia wcześniejszej emerytury.

Z uwagi, że państwa pracownik po przyznaniu prawa do wcześniejszej emerytury pozostawał w ubezpieczeniu przez co najmniej 30 miesięcy, to przy obliczeniu emerytury z tytułu ukończenia 65 lat część socjalna świadczenia (tj. 24 proc. kwoty bazowej) zostanie obliczona z uwzględnieniem nowej kwoty bazowej, tj. kwoty bazowej obowiązującej w dniu ustalania prawa do nowej emerytury.

Należy podkreślić, że w każdym czasie emeryt może złożyć wniosek o przeliczenie podstawy wymiaru świadczenia. Jeżeli emeryt złoży wniosek o przyznanie emerytury na podstawie innych przepisów i wraz z tym wnioskiem dodatkowe dokumenty, na podstawie których można obliczyć na nowo wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury, ZUS te dodatkowe dokumenty będzie traktował jak wniosek o przeliczenie podstawy wymiaru emerytury nauczycielskiej. W przypadku gdy w wyniku ponownego ustalenia emerytura będzie niższa, świadczenie będzie przysługiwało w dotychczasowej wysokości. Zatem ZUS najpierw dokona przeliczenia podstawy wymiaru. Jeżeli będzie to korzystne dla pracownika, to przyjmie tę nową podstawę do obliczenia wysokości emerytury.

Art. 21 ust. 2 pkt 1, art. 53, art. 110 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227).

Do obliczenia emerytury można przyjąć te same zarobki, ponieważ zostały uzyskane w okresie dziesięciu kolejnych lat kalendarzowych przypadających w 20-leciu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. w latach 1990-2009. ZUS może również uwzględnić odpowiednio zwaloryzowaną podstawę wymiaru renty albo zarobki z dziesięciu kolejnych lat kalendarzowych wybranych z 20 lat poprzedzających rok zgłoszenia wniosku o emeryturę. Istnieje także możliwość uwzględnienia zarobków z 20 lat wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

Wnioskodawca może wystąpić o wybór najkorzystniejszego wariantu. Gdy do obliczenia podstawy wymiaru emerytury ZUS przyjmie zarobki, które uwzględnił, obliczając podstawę wymiaru renty to z uwagi, że po przyznaniu renty zainteresowana nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu ani też ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym przez okres co najmniej 30 miesięcy, emerytura zostanie obliczona od kwoty bazowej obowiązującej w miesiącu przyznania renty (zarówno część socjalna, jak i podstawa wymiaru). W pozostałych dwóch wariantach ZUS przyjmie do obliczenia emerytury kwotę bazową obowiązującą w miesiącu zgłoszenia wniosku o emeryturę.

Art. 21, 53 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227).

W przedstawionej sytuacji data złożenia wniosku może mieć decydujący wpływ na to, jaka kwota bazowa zostanie zastosowana przy obliczaniu emerytury. Kwota bazowa uwzględniana jest nie tylko przy obliczaniu części socjalnej świadczenia, ale wpływa również na wysokość podstawy wymiaru. Obecnie kwota bazowa wynosi 2578,26 zł. Od 1 marca 2010 r. kwota ta ulegnie zmianie.

Należy przypomnieć, że emerytura przysługuje od dnia spełnienia wszystkich warunków, ale nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o świadczenie. Pracownik spełni warunki wymagane do nabycia prawa do emerytury w dniu ukończenia 65 lat. Zatem jeżeli wniosek złoży do końca lutego 2010 r., to ZUS przyzna emeryturę od 18 lutego 2010 r. Wysokość emerytury zostanie ustalona z zastosowaniem kwoty bazowej obowiązującej w lutym 2010 r., tj. 2578,26 zł. Od 1 marca 2010 r. wysokość emerytury zostanie zwaloryzowana. Jeśli natomiast wniosek zostanie złożony w marcu 2010 r. lub w okresie późniejszym, wówczas emerytura będzie przysługiwała od pierwszego dnia miesiąca, w którym zostanie złożony ten wniosek i obliczona od kwoty bazowej obowiązującej od 1 marca 2010 r.

Art. 19a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227).

gp@infor.pl