Co mają zrobić osoby, którym ZUS zawiesił emeryturę

Osoby łączące pracę zawodową z pobieraniem świadczenia do końca września miały obowiązek dostarczenia do zakładu świadectwa pracy lub zaświadczenia potwierdzającego zwolnienie z pracy. Jednak ten ostatni dokument musi potwierdzać rozwiązanie stosunku pracy, a nie tylko zamiar odejścia z pracy. Z tego też powodu ZUS wznowi wypłatę emerytury dopiero po dostarczeniu świadectwa pracy oraz wniosku zainteresowanego w tej sprawie.

Art. 103a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.).

Art. 115 - 116 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.).

Par. 21 ust. 2 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. nr 10, poz. 49 z późn. zm.).

Osobę pobierającą emeryturę z ZUS obowiązują polskie przepisy. Z tego też powodu brak świadectwa pracy zagranicznego pracodawcy informującego o ustaniu pracy powoduje, że zakład musiał zawiesić wypłatę świadczenia bez względu na wysokość przychodu uzyskiwanego przez emeryta. Zasada ta dotyczy wszystkich emerytur przysługujących osobom pozostającym w stosunku pracy w państwach członkowskich Unii Europejskiej, Islandii, Liechtensteinie, Norwegii, Szwajcarii oraz osobom pozostającym w stosunku pracy w większości państw, z którymi Polskę łączą dwustronne umowy międzynarodowe w dziedzinie zabezpieczenia społecznego. Ma ona więc zastosowanie także w przypadku osób zatrudnionych w USA. Osoby te nie będą jednak mogły korzystać z tzw. ustawy prezydenckiej. Pracując bowiem na przykład w USA otrzymają świadczenie z tamtego systemu emerytalnego. Natomiast wypłata części z ZUS przeważnie dotyczy okresu sprzed 1980 roku. W takiej sytuacji będą mogły składać wnioski o ustalenie wysokości kapitału początkowego na nowych zasadach.

Art. 173 - 175 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.).

Art. 5 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE.L.04.166.1).

Zakład ma obowiązek zawieszania wypłaty emerytury wszystkim osobom, które wcześniej nie rozwiązały stosunku pracy z pracodawcą, u którego były zatrudnione bezpośrednio przed nabyciem prawa do tego świadczenia. Przy czym wysokość osiąganego z tego tytułu przychodu nie ma wpływu na zawieszenie wypłaty. Każda bowiem zarobiona złotówka u takiego pracodawcy powoduje wstrzymanie przekazywania pieniędzy uprawnionemu. Co więcej zasada ta dotyczy wszystkich emerytów bez względu na wiek, którzy po raz pierwszy otrzymują świadczenie. W praktyce więc ZUS zawiesi wypłatę również osobom, które ukończyły już powszechny wiek emerytalny (60 lat - kobiety i 65 lat - mężczyźni).

Wymóg zawieszania świadczeń dotyczy tylko osób, które nabyły prawo do emerytury od 8 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. Dla tej grupy wprowadzono okres przejściowy, który skończył się 30 września 2011 r. Jeśli osoby te wybrały emeryturę (z możliwością późniejszego dorabiania), musiały dostarczyć do ZUS świadectwo pracy. Jeśli jednak zdecydowały się na dalszą pracę, a tym samym nie dostarczyły do zakładu dokumentu potwierdzającego zwolnienie z pracy, to wypłata emerytury została zawieszana od 1 października. Podstawą do wstrzymania wypłaty zawsze jest decyzja ZUS.

Art. 103a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.).

Art. 6, art. 27 - 28 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 257, poz. 1726).

W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych i w sprawach odwołań rozpoznawanych przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych pobiera się opłatę podstawową w kwocie 30 złotych wyłącznie od apelacji, zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. W pozostałych sprawach, czyli takich jak w pytaniu, ubezpieczony nie ponosi żadnych opłat. Odwołanie można sporządzić na piśmie w dwóch egzemplarzach lub wnieść ustnie do protokołu.

Art. 36 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tj. z 2010 r. nr 90, poz. 594 z późn. zm).

Zakład zawiesił wypłatę jego emerytury, począwszy od 1 października 2011 r. Powodem takiego postępowania było kontynuowanie zatrudnienia u pracodawcy, na rzecz którego była wykonywana praca w okresie bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury. Jednak w tym konkretnym przypadku ZUS pospieszył się z wydaniem decyzji o zawieszeniu wypłaty emerytury, bowiem ustawodawca nakazał rozwiązanie stosunku pracy do 30 września. Biorąc pod uwagę to, że taka decyzja jest niegodna ze stanem faktycznym, ubezpieczony powinien wnieść od niej odwołanie. W takim przypadku jest ono kierowane do okręgowego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych właściwego dla miejsca zamieszkania za pośrednictwem organu rentowego. W praktyce oznacza to, że odwołanie jest składane do ZUS, który po ponownym sprawdzeniu decyzji przekazuje je do sądu. Może więc tak się stać, że ZUS sam zmieni skarżoną decyzję i sprawa w takim przypadku nie trafi do sądu. Trzeba jednak pamiętać, że osoba zainteresowana ma na to miesiąc od dnia doręczenia decyzji. Po tym terminie decyzja staje się prawomocna. W przypadku osób, którym decyzje w sprawie zawieszenia wypłaty emerytury wydała jednostka wyznaczona przez prezesa zakładu, to takie odwołanie trafi do sądu, w którego okręgu ma ona siedzibę. Może się tak stać w sprawach emerytur osób przebywających poza granicami kraju, które otrzymują świadczenia na podstawie umów międzynarodowych.

Art. 103a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.).

Art. 6 ustawy z 16 grudnia 2010 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 257, poz. 1726).

Art. 83 - 83 b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz.U. 2009 r, nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Rozporządzenie Rady EWG nr1408/71 z 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych i ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.U. L 28, 30. 1. 1997).

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl