Osoby, które zawiesiły działalność gospodarczą, mogą zarejestrować się jako bezrobotni

Od 1 lutego 2011 r. osoby, które zawiesiły działalność gospodarczą, mogą zarejestrować się jako bezrobotni w swoich powiatowych urzędach pracy. W tym czasie mają prawo np. brać udział w szkoleniach, czy odbywać praktykę w firmach jako stażyści.

Tacy bezrobotni muszą jednak pamiętać, że mają obowiązek rozliczyć się z ZUS, jeśli mają zawieszoną działalność i zdecydują się na opłacanie w tym czasie niektórych składek ubezpieczeniowych. Ciąży na nich taki obowiązek także wtedy, gdy muszą zapłacić należne wynagrodzenia byłym pracownikom czy zleceniobiorcom.

Przedsiębiorca, który zamierza zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej, jest zobowiązany zgłosić do ewidencji działalności gospodarczej taką informację. Zawiesić biznes na okres od jednego miesiąca do 24 miesięcy może firma, która nie zatrudnia pracowników. Po zawieszeniu wykonywania działalności przedsiębiorca nie musi opłacać składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Może jednak opłacać w tym okresie składki na dobrowolne ubezpieczenia emerytalne i rentowe, a także ubezpieczenie zdrowotne. Nie może natomiast podlegać w tym czasie ubezpieczeniu chorobowemu i wypadkowemu.

Po zawieszeniu działalności ustaje obowiązek ubezpieczeń od dnia, w którym rozpoczyna się zawieszenie, do dnia poprzedzającego dzień wznowienia działalności. Przykładowo gdy przedsiębiorca od 14 października zawiesi swoją sezonową działalność gospodarczą w nadmorskiej miejscowości (sprzedaż smażonych ryb, lodów), potem od połowy maja przyszłego roku wznowi ją. W takiej sytuacji przedsiębiorca nie musi opłacać składek od 14 października do 15 maja (włącznie). Składki opłaci proporcjonalnie za pozostałe w październiku dni i od 16 maja do końca tego miesiąca.

Zasada proporcjonalności odnosi się do składki emerytalnej, rentowej, chorobowej i wypadkowej. Inaczej jest jednak ze składką zdrowotną, bo ta jest niepodzielna. Trzeba ją zapłacić za całe miesiące, w których choć przez jeden dzień była prowadzona działalność.

Zatem odnosząc się do przypadku przywołanego w przykładzie przedsiębiorcy, zapłaci on całą składkę za październik i za maj.

Najlepiej więc unikać zawieszania i odwieszania działalności w trakcie miesiąca i, jeśli to możliwe, zdecydować się na taki krok od pierwszego dnia miesiąca.

Za okres zawieszenia wykonywania działalności przedsiębiorca nie ma obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej oraz opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Od tej zasady są jednak wyjątki. Czasem mimo zawieszenia działalności deklarację oraz raporty trzeba składać, bo taki obowiązek wynika z innych przepisów. Przykładowo, gdy w okresie zawieszenia działalności przedsiębiorca będzie wypłacał zaległe wynagrodzenie pracownikom czy też zleceniobiorcom, których w miesiącu wypłaty już nie będzie zatrudniał, to od tego wynagrodzenia konieczne będzie naliczenie składek, wykazanie ich w dokumentach rozliczeniowych składanych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz oczywiście ich opłacenie.

Tak będzie również, gdy przedsiębiorca przystąpi do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

Samozatrudnieni, którzy zawiesili działalność gospodarczą, mogą stracić prawo do preferencyjnego opłacania składek ubezpieczeniowych.

Będzie miało to miejsce, np. gdy przedsiębiorca przez trzy miesiące płacił niższe preferencyjne składki przewidziane dla firm, które rozpoczęły działalność gospodarczą.

Od czwartego miesiąca zawiesi swój biznes na dwa lata. Kiedy go wznowi po dwóch latach, nie będzie mógł już dalej płacić niższych składek.

Z 30 proc. preferencyjnej podstawy naliczania składek od minimalnego wynagrodzenia mogą korzystać przedsiębiorcy w okresie pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej. Okres zawieszenia nie wstrzymuje biegu terminu preferencyjnego opłacania składek.

Jeśli 24 miesiące upłyną w trakcie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej i opłacania w tym okresie składek od 30 proc. minimalnego wynagrodzenia, to po wznowieniu biznesu podstawa wymiaru składek dla takiej osoby nie może być niższa od 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia.

Zawiesić prowadzenie działalności na okres od jednego miesiąca do 24 miesięcy może przedsiębiorca, który nie zatrudnia pracowników. Po zawieszeniu działalności nie musi on opłacać składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne

● wypełnioną kartę rejestracyjną,

● dowód osobisty lub inny dokument tożsamości wraz z potwierdzeniem zameldowania,

● decyzję nadania numeru NIP,

● wszystkie świadectwa pracy (oryginały do wglądu) oraz ich kserokopie,

● książeczkę wojskową lub zaświadczenie z WKU (dotyczy osób, które odbywały zasadniczą służbę wojskową),

● dyplom, świadectwo ukończenia szkoły,

● zaświadczenie z ZUS o okresie pobierania renty, zasiłku chorobowego, rehabilitacyjnego, macierzyńskiego - jeśli je pobierała,

● decyzje o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej wraz z zaświadczeniami ZUS o okresach opłacania składek na ubezpieczenia społeczne - jeśli wcześniej likwidowała działalność gospodarczą.

Paweł Jakubczak

pawel.jakubczak@infor.pl

Art. 14a ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 z późń. zm.).

Art. 18 ust. 8 i 18a ust. 1, art. 36a ust. 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Art. 7 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.).

Art. 2 ust.1 pkt 2 lit. f) ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 z późn. zm.).