Jak ZUS rozliczy emeryta, który ukończył 65 lat

ekspert od emerytur i rent

Tak. W pewnych przypadkach ZUS stosuje odrębne zasady rozliczania przychodu osób uprawnionych do emerytury. Chodzi przede wszystkim o tych świadczeniobiorców, którzy w rozliczanym roku ukończyli powszechny wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Od miesiąca, w którym ukończyli ten wiek, mogą oni dorabiać bez ograniczeń, ale muszą się rozliczyć z przychodu uzyskanego od początku roku do miesiąca poprzedzającego miesiąc ukończenia wspomnianego wieku.

Dokonując w takim przypadku rozliczenia w stosunku miesięcznym, ZUS porównuje przychód osiągnięty w poszczególnych miesiącach, w których osoba uprawniona nie miała jeszcze ukończonego powszechnego wieku emerytalnego do wyższych i niższych kwot granicznych z tych miesięcy. Natomiast w przypadku rozliczenia w wariancie rocznym porównywana jest kwota przychodu ze wspomnianego okresu do rocznych kwot granicznych (niższej i wyższej) ustalonych dla tego skróconego okresu rozliczeniowego. Dla tego okresu ustalana jest również roczna maksymalna kwota zmniejszenia emerytury.

Z pytania wynika, że pracodawca podał w zaświadczeniu jedynie łączną wysokość przychodu z okresu podlegającego rozliczeniu. ZUS może zatem dokonać rozliczenia wyłącznie w stosunku rocznym. Roczne graniczne kwoty dla skróconego okresu rozliczeniowego zostaną ustalone w wysokości: niższa - 15 814,20 zł (2 x 2179,70 + 3 x 2270,60 + 2 x 2321,50) i wyższa - 29 368,90 zł (4048,10 x 2 + 4216,70 x 3 + 2 x 4311,30). Z tymi kwotami ZUS porówna przychód uzyskany w okresie od stycznia do lipca 2010 roku. Przychód ten (29 350 zł) jest niższy od wyższego progu zarobkowego, ale przekroczy niższą kwotę graniczną o 13 535,80 zł. W związku z tym ZUS stwierdzi, że świadczenie za miesiące styczeń - lipiec 2010 roku podlega zmniejszeniu o roczną maksymalną kwotę zmniejszenia ustaloną dla skróconego okresu, tj. o 3377,53 zł (2 x 467,09 + 5 x 288,67). Gdyby ZUS dokonał rozliczenia przychodu z całego roku, musiałby uznać, że świadczenie za pełny rok podlega zawieszeniu (przychód w wysokości 50 400 zł przekroczył bowiem wyższa roczną kwotę graniczną dla 2010 roku wynoszącą 50 316,10 zł). Nawet w przypadku dokonania dobrowolnej wpłaty na FUS emerytura podlegałaby zmniejszeniu o maksymalną kwotę za cały rok. Oznacza to, że rozliczenie z uwzględnieniem przychodu ze skróconego okresu jest w analizowanej sytuacji korzystne.

Art. 103 ust. 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.).