Jak prawidłowo ustalić podstawę wymiaru

ekspert z zakresu ubezpieczeń społecznych

Nie. Osoba, która przebywa na urlopie wychowawczym, podlega z tego tytułu ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty oraz innych tytułów do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Przebywanie na urlopie wychowawczym stanowi również tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego, gdy urlop wychowawczy jest jedynym tytułem do tego ubezpieczenia. Składki na te ubezpieczenia wykazuje pracodawca, który udzielił urlopu wychowawczego. Ich rozliczenie następuje w raporcie ZUS RCA z kodem ubezpieczenia 12 11 XX. Wykazywane są od kwoty minimalnego wynagrodzenia (w 2010 r. wynosi 1317 zł), a na zdrowotne od kwoty świadczenia pielęgnacyjnego - 520 zł.

Gdy z osobą przebywającą na urlopie wychowawczym została zawarta umowa o dzieło, to w dalszym ciągu należy za nią wykazywać składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i zdrowotne z tytułu urlopu wychowawczego. Umowa o dzieło nie stanowi bowiem samoistnego tytułu do ubezpieczeń. Od wynagrodzenia wypłacanego z umowy o dzieło istnieje obowiązek naliczania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne tylko wówczas, gdy taka umowa została zawarta z własnym pracownikiem lub praca w ramach takiej umowy jest wykonywana na rzecz własnego pracodawcy. Jednak urlop wychowawczy stanowi odrębny od stosunku pracy tytuł do ubezpieczeń. W okresie, w którym dana osoba przebywa na urlopie wychowawczym, pracodawca składa za nią raport ZUS RSA z kodem ubezpieczenia 01 10 XX i wykazuje okres udzielonego urlopu wychowawczego i kod świadczenia przerwy - 121. W okresie urlopu wychowawczego pracownik nie ma zatem statusu własnego pracownika w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy po systemie ubezpieczeń społecznych. Tym samym zawierając z pracownicą, której został udzielony urlop wychowawczy, umowę o dzieło od wypłacanego jej wynagrodzenia pracodawca nie powinien naliczać składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne i w dalszym ciągu powinien rozliczać za nią składki w raporcie ZUS RCA z kodem 12 11 XX.

Z uwagi na powyższe płatnik powinien złożyć korektę raportu ZUS RCA za październik i w raporcie RCA z kodem 12 11 XX naliczyć składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w roku ubiegłym, a na zdrowotne od podstawy 520 zł. Należy również w trybie korekty złożyć raport ZUS RCA z kodem pracowniczym i wykazać w nim zerowe podstawy wymiaru i kwoty składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Oczywiście oprócz korekty raportów należy w trybie korekty złożyć także deklarację rozliczeniową ZUS DRA.

Płatnik powinien również zwrócić osobie ubezpieczonej nienależnie opłacone składki finansowane z jej środków.

Art. 8 ust. 2a, art. 9 ust. 6, art. 18 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Art. 66 ust. 1 pkt 32 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r., nr 164, poz. 1027 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 23 października 2009 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz innych dokumentów (Dz.U. nr 186, poz. 1444).