Czy opłaty za autostrady są oskładkowane

ekspert od ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym, otrzymywany przez pracownika z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy - z wyłączeniem wynagrodzenia za czas choroby oraz zasiłków. Na podstawie par 2 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia składkowego z podstawy wymiaru składek zostały wyłączone diety i inne należności z tytułu podróży służbowej pracownika - do wysokości określonej w przepisach w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju.

W myśl art. 77⁵ kodeksu pracy pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem wykonywania pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową. Pracodawcy spoza sfery budżetowej, którzy nie ustalili w swoich przepisach płacowych zasad dokonywania zwrotów za podróże służbowe, stosują przepisy rozporządzeń dotyczących krajowych i zagranicznych podróży służbowych pracowników sfery budżetowej.

Z tytułu podróży służbowej pracownikowi przysługuje - oprócz diet - zwrot kosztów: przejazdów, noclegów, dojazdów środkami komunikacji miejscowej oraz innych udokumentowanych wydatków, określonych przez pracodawcę odpowiednio do uzasadnionych potrzeb. Środek transportu określa pracodawca. Pracownik, za zgodą pracodawcy, może korzystać podczas podróży służbowej z prywatnego samochodu. Przysługuje mu wówczas zwrot kosztów przejazdu - w wysokości stanowiącej iloczyn przejechanych kilometrów przez stawkę za jeden kilometr przebiegu. Określa się go na podstawie rozporządzenia w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy. Oprócz kosztów przejazdu pracownik może także otrzymać zwrot faktycznie poniesionych dodatkowych opłat, np. za przejazd płatną autostradą.

Diety i pozostałe należności z tytułu podróży służbowej stanowią przychód pracownika ze stosunku pracy. Są wyłączone z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, a także ubezpieczenie zdrowotne. Zwolnienie ze składek jest jednak limitowane do wysokości określonej dla pracowników sfery budżetowej. Organy podatkowe stoją zaś na stanowisku, że ustalona w rozporządzeniu stawka za 1 km przebiegu pojazdu jest tak skalkulowana, że zawiera nie tylko koszty związane z zużyciem paliwa i koszty eksploatacyjne wykorzystywanego pojazdu, ale również opłaty ze ewentualne przejazdy płatnymi drogami. W konsekwencji, gdy pracownik odbywający podróż służbową prywatnym samochodem oprócz tzw. kilometrówki otrzyma zwrot poniesionych opłat za autostradę, należy uznać, że uzyska przychód, od którego pracodawca będzie zobowiązany naliczyć podatek. Kwotę zwracaną pracownikowi trzeba także uwzględnić w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Art. 77⁵ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Par. 2 pkt 15 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 z późn. zm.).

Par. 5 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (Dz.U. nr 236, poz. 1990 z późn. zm.).

Par. 2 rozporządzenia ministra infrastruktury z 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz.U. nr 27, poz. 271 z późn. zm.).