Kiedy pomniejszyć podstawę wymiaru składek

ekspert od ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego

Osoba, która prowadzi działalność gospodarczą, podlega z tego tytułu obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. Może również przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i wówczas zyskuje prawo do zasiłków finansowanych z tego ubezpieczenia.

Prowadzący działalność może proporcjonalnie pomniejszyć podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku niezdolności do pracy trwającej przez część miesiąca, jeżeli z tego tytułu spełnia warunki do przyznania zasiłku.

Osoby objęte dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym mają również prawo do zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem lub innym chorym członkiem rodziny. Wobec tego osoba prowadząca działalność, która sprawuje opiekę nad chorym dzieckiem (a także innym członkiem rodziny), ma prawo do zasiłku opiekuńczego, jeżeli z działalności przystąpiła do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Z uwagi na powyższe za miesiąc, w którym otrzymała zasiłek opiekuńczy w związku ze sprawowaną opieką, może pomniejszyć podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Opłacając składki za ten miesiąc, minimalną podstawę wymiaru składek (tj. 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia albo 30 proc. minimalnego) należy podzielić przez liczbę dni danego miesiąca oraz pomnożyć przez liczbę dni podlegania ubezpieczeniom. Od tak ustalonej podstawy trzeba naliczyć składki na ubezpieczenia społeczne. Przykładowo gdy prowadzący działalność opłacający składki od 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia od 11 do 13 stycznia 2011 r. sprawował opiekę nad dzieckiem i nabył prawo do zasiłku opiekuńczego, to podstawa wymiaru składek za styczeń wynosi 1820,36 zł [2015,40 : 31 (liczba dni miesiąca) x 28 (liczba dni podlegania ubezpieczeniom w styczniu)]. Natomiast składka na ubezpieczenie zdrowotne pomimo pobierania za część miesiąca zasiłku opiekuńczego powinna być naliczona od pełnej podstawy wymiaru.

W sytuacji gdy osoba prowadząca działalność nie przystąpiła z działalności do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, to nie przysługuje jej zasiłek opiekuńczy. W konsekwencji za miesiąc, w którym sprawowała opiekę nad chorym członkiem rodziny, musi opłacić składki od pełnej podstawy wymiaru.

Art. 18 ust. 10 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz.1585 z późn. zm.).

Art. 32 z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).