Czy kobieta, która urodzi dziecko po rozwiązaniu zlecenia w okresie ciąży, otrzyma zasiłek macierzyński

TEMAT NA ZAMÓWIENIE

Nie. Kobieta nie nabędzie prawa do zasiłku macierzyńskiego. Wyjaśnić jednak trzeba, że zleceniodawca nie ma obowiązku przedłużenia umowy do dnia porodu. Umowa-zlecenie jest umową cywilnoprawną i do osób wykonujących taką umowę nie ma zastosowania przepis kodeksu pracy zobowiązujący pracodawcę do przedłużenia z pracownicą do dnia porodu umowy o pracę zawartej na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży. Przepis ten umożliwia pracownicom urodzenie dziecka jeszcze w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Ostatni dzień umowy o pracę przypada bowiem na dzień porodu. W związku z tym mają one prawo za ten jeden dzień do zasiłku macierzyńskiego w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego, a za pozostałe dni do zasiłku macierzyńskiego po ustaniu ubezpieczenia chorobowego. W takim przypadku pracodawca, który jest uprawniony do wypłaty zasiłku, ma wybór - może wypłacić pracownicy zasiłek macierzyński za ten jeden dzień i dalszą wypłatę przekazać do realizacji przez ZUS albo może poinformować ZUS, że takiej wypłaty nie dokonał i ZUS wypłaci uprawnionej zasiłek macierzyński za cały okres.

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa określa sytuacje, w których zasiłek macierzyński przysługuje w razie urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia chorobowego. Nie dotyczą one jednak ubezpieczonych wykonujących pracę na podstawie umowy-zlecenia, tylko pracownic. Pierwszy z nich dotyczy pracownicy, która urodzi dziecko po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli ubezpieczenie to ustało w okresie ciąży wskutek ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Jeżeli rozwiązanie stosunku pracy wskutek upadłości lub likwidacji pracodawcy z pracownicą będącą w ciąży nastąpiło np. 31 października 2012 r. i nie ma dla niej innego zatrudnienia, wówczas do dnia porodu ma ona prawo do zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, a od dnia porodu otrzymuje zasiłek macierzyński. Drugi przypadek dotyczy rozwiązania umowy o pracę z pracownicą będącą w ciąży z naruszeniem przepisów prawa stwierdzonym prawomocnym orzeczeniem sądu.

Odnosząc się do uprawnień osoby z przedstawionego stanu faktycznego, która zachorowała jeszcze w czasie trwania umowy-zlecenia, to stwierdzić należy, że do końca trwania tej umowy, jak i po jej zakończeniu będzie jej przysługiwało prawo do zasiłku chorobowego. Zasiłek ten może otrzymywać aż do dnia porodu, a nawet dłużej gdyby nadal chorowała (aż do wyczerpania okresu zasiłkowego, który w przypadku niezdolności do pracy w trakcie ciąży wynosi maksymalnie 270 dni). Niestety żaden przepis nie gwarantuje jej w takim przypadku prawa do zasiłku macierzyńskiego z tytułu urodzenia dziecka po ustaniu ubezpieczenia chorobowego. Gdyby jednak zleceniodawca przedłużył z nią umowę-zlecenie, tak aby poród przypadał jeszcze w trakcie trwania umowy (nawet w jej ostatnim dniu), wówczas miałaby prawo do zasiłku macierzyńskiego. Jak jednak wspomniano już na wstępie, żaden przepis nie nakłada na zleceniodawcę obowiązku takiego postępowania.

Aneta Maj

ekspert od świadczeń z ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna

Art. 177 par. 3 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 8, art. 30 ust. 1, 3 i 4 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).