Jak ZUS wylicza składki emerytalne osobom opiekującym się dziećmi

Czy premie kwartalne są dzielone na miesiące

@RY1@i02/2012/089/i02.2012.089.18300150f.815.jpg@RY2@

Premie, nagrody i inne składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy miesięczne bierze się pod uwagę przy ustalaniu podstawy wymiaru składek z tytułu urlopu wychowawczego. Uwzględnia się je w kwocie wypłaconej pracownikowi za miesiące kalendarzowe, z których pensję przyjmuje się do tej podstawy. W przypadku gdy przysługują za okresy kwartalne, wlicza się je do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w wysokości 1/12 kwot wypłaconych pracownikowi za cztery kwartały poprzedzające miesiąc, w którym rozpoczął się urlop wychowawczy. Natomiast jeśli za okresy roczne, uwzględnia się je w 1/12 kwoty wypłaconej zatrudnionemu za rok poprzedzający miesiąc, w którym rozpoczął się urlop wychowawczy.

Podstawa prawna

Art. 18 ust. 14 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Czy składki liczy się od wysokiej pensji

@RY1@i02/2012/089/i02.2012.089.18300150f.816.jpg@RY2@

Od 1 stycznia 2012 r. podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopach wychowawczych stanowi kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wypłaconego za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających urlop. Ustalona podstawa nie może być jednak wyższa niż kwota 60 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale. Za styczeń i luty 2012 r. nie mogła być wyższa niż 2049,60 zł, natomiast za marzec, kwiecień i maj nie większa niż 2152,05 zł. Zatem pracownica, mimo iż zarabia 9 tys. zł, to i tak będzie miała liczone składki od podstawy wynoszącej obecnie 2152,05 zł. Do podstawy wymiaru składek przyjmuje się wynagrodzenie pracownika z tytułu pracy u danego płatnika składek, u którego został udzielony urlop wychowawczy. Jedynie w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę w trybie określonym w art. 23¹ kodeksu pracy podstawę wymiaru składek ustala się, biorąc pod uwagę wynagrodzenie u poprzedniego i aktualnego płatnika składek.

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 1 pkt 19, art. 18 ust. 5b i art. 19 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Czy ZUS ponownie wyliczy składki emerytalne

@RY1@i02/2012/089/i02.2012.089.18300150f.817.jpg@RY2@

Jeżeli składniki wynagrodzenia, uwzględniane w podstawie wymiaru składek, przysługują, lecz nie zostały wypłacone, do tej podstawy za 12 miesięcy kalendarzowych przed urlopem wychowawczym przyjmuje się te składniki w wysokości wypłaconej za poprzednie okresy. Zatem ich wypłata po ustaleniu podstawy wymiaru nie powoduje ponownego jej przeliczania. Nie ma takiej potrzeby także w sytuacji, gdy w trakcie urlopu wychowawczego wygaśnie prawo do określonego składnika wynagrodzenia. Takiego, który był uwzględniony w przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniu, przysługującego zgodnie z umową o pracę lub innym aktem nawiązującym stosunek pracy do określonego terminu (np. dodatek służbowy).

Podstawa prawna

Art. 18 ust. 5b ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Czy uwzględnia się miesiąc rozpoczęcia urlopu

@RY1@i02/2012/089/i02.2012.089.18300150f.818.jpg@RY2@

Jeśli umowa o pracę została zawarta w trakcie miesiąca, a urlop rozpoczął się w następnym, to pensja za ten miesiąc, czyli w naszym przykładzie za luty, jest uwzględniana przy ustalaniu podstawy wymiaru składek. Należy jednak podkreślić, iż przedstawiona sytuacja jest wyjątkiem od reguły. Stanowi ona, że przeciętne wynagrodzenie ustala się z 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających urlop wychowawczy. Tym samym nie należy brać pod uwagę miesiąca, w trakcie którego urlop się rozpoczął. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie ustala się przez podzielenie wynagrodzenia osiągniętego przez ubezpieczonego przez liczbę miesięcy, w których zostało osiągnięte. W przypadku gdy ubezpieczony rozpoczął korzystanie z urlopu wychowawczego przed upływem 12 miesięcy kalendarzowych zatrudnienia, należy uwzględniać wynagrodzenie uzyskane u danego płatnika składek za pełne miesiące kalendarzowe zatrudnienia. Przez pełny miesiąc należy rozumieć także ten, w którym pracownik został zatrudniony od pierwszego dnia roboczego. Kwotę ustalonej podstawy wymiaru składek zmniejsza się proporcjonalnie w przypadku, jeśli tytuł do ubezpieczeń (przebywanie na urlopie wychowawczym) powstał lub ustał w trakcie miesiąca.

Podstawa prawna

Art. art. 18 ust. 14 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Czy ZUS zaliczy wynagrodzenie za cały miesiąc

@RY1@i02/2012/089/i02.2012.089.18300150f.819.jpg@RY2@

Jeżeli w okresie 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających urlop wychowawczy wynagrodzenie pracownika było zmniejszane z przyczyn usprawiedliwionych, przy ustalaniu podstawy wymiaru składek z tytułu przebywania na tym urlopie należy przyjąć:

1) wynagrodzenie miesięczne określone w umowie o pracę lub w innym akcie nawiązującym stosunek pracy, jeżeli przysługuje w stałej miesięcznej wysokości,

2) wynagrodzenie, które pracownik osiągnąłby, gdyby przepracował pełny miesiąc kalendarzowy, jeżeli otrzymuje pensję zmienną.

Ustala się ją:

wpoprzez podzielenie wynagrodzenia osiągniętego za przepracowane dni robocze przez liczbę dni roboczych, w których zostało ono osiągnięte, i pomnożenie przez liczbę dni, które pracownik był obowiązany przepracować w danym miesiącu - jeżeli przepracował choćby jeden dzień,

wprzyjmując kwotę zmiennych składników wynagrodzenia w przeciętnej miesięcznej wysokości wypłaconej za ten miesiąc pracownikom zatrudnionym na takim samym lub podobnym stanowisku u płatnika składek - jeżeli pracownik nie osiągnął w danym miesiącu żadnego wynagrodzenia.

Podstawa prawna

Art. 18 ust. 5b ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Art. 80 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Czy liczy się pensję krótszą niż za pół miesiąca

@RY1@i02/2012/089/i02.2012.089.18300150f.820.jpg@RY2@

Wynagrodzenie za maj 2011 r. nie podlega uwzględnieniu, ponieważ w tym miesiącu pracownica przepracowała mniej niż połowę obowiązującego ją w tym miesiącu czasu pracy. Na równi z dniami, w których świadczyła pracę, traktuje się urlop wypoczynkowy. Wynagrodzenie za sierpień 2011 r. nie podlega uwzględnieniu, ponieważ w tym miesiącu rozpoczął się urlop wychowawczy. Od stycznia 2012 r. podstawę wymiaru składek z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym stanowi kwota 60 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale (za styczeń i luty - 2049,60 zł, a marzec, kwiecień i maj 2012 r. - 2152,05 zł), ponieważ ustalone przeciętne wynagrodzenie wyniosło 2800 zł (5600 zł : 2), a więc przekroczyło kwotę maksymalną.

Podstawa prawna

Art. 18 ust. 5b oraz art. 19 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Czy wszystkie składniki pensji liczą się do składek

@RY1@i02/2012/089/i02.2012.089.18300150f.821.jpg@RY2@

Przy ustalaniu przeciętnego wynagrodzenia za 12 miesięcy kalendarzowych uwzględnia się wszystkie składniki przychodu uzyskiwane ze stosunku pracy, które nie zostały wyłączone z podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe pracownika. Oprócz premii przy liczeniu tej podstawy nie należy wyłączać w szczególności: nagród uznaniowych, dodatków stażowych, dodatków służbowych i funkcyjnych, nagród za ukończenie przez pracownika szkoły (studiów), jednorazowych nagród z okazji ślubu pracownika lub z okazji urodzenia się dziecka pracownika, a także kosztów wynajmu przez pracownika mieszkania sfinansowanego lub dofinansowanego przez pracodawcę. ZUS wliczy do podstawy wymiaru składek także dopłaty pracodawcy do dodatkowego ubezpieczenia pracownika i bony. Zakład uwzględni także wypłaty z okazji uroczystych dni, świąt, rocznicy powstania firmy itp.

Podstawa prawna

Art. 18 ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Par. 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 z późn. zm.).

Paweł Jakubczak

pawel.jakubczak@infor.pl