Jakie składki płaci osoba prowadząca działalność i mająca inne dochody

Czy są osoby, które nie ponoszą kosztów składek

@RY1@i02/2012/003/i02.2012.003.18300150e.815.jpg@RY2@

Ubezpieczeniom społecznym tylko z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności podlega osoba, która jednocześnie zawarła umowę-zlecenie i jest studentem lub uczniem gimnazjum, szkoły ponadgimnazjalnej, szkoły ponadpodstawowej, do ukończenia 26 lat. Studenci i uczniowie w takim wieku nie są bowiem obejmowani ubezpieczeniami z tytułu wykonywania zlecenia ani obowiązkowo, ani dobrowolnie.

Art. 9 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Czy przedsiębiorca zapłaci składki, gdy wykonuje zlecenie

@RY1@i02/2012/003/i02.2012.003.18300150e.816.jpg@RY2@

W opisanej sytuacji podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu umowy-zlecenia grudniu 2011 r. wyniosła 1000 zł. W związku z tym ubezpieczona w tym miesiącu podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Będzie tak dlatego, że ze zlecenia zarobiła mniej niż kwota stanowiąca najniższą podstawę do opłacania składek do ZUS od biznesu. Może oczywiście sama dobrowolnie zostać, na swój wniosek, objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy-zlecenia. Natomiast jeśli kwota, jaką uzyska zainteresowana ze zlecenia, jest równa lub wyższa od podstawy wymiaru przyjętej dla prowadzących biznes, wówczas obowiązek wobec ZUS powstaje wyłącznie z jednego tytułu - tego, który powstał wcześniej. Osoba taka może jednakże, na swój wniosek, zostać objęta ubezpieczeniami również z tytułu powstałego później lub zmienić go.

Art. 9 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Czy przedsiębiorca na macierzyńskim płaci ZUS

@RY1@i02/2012/003/i02.2012.003.18300150e.817.jpg@RY2@

Osoba prowadząca działalność gospodarczą, która spełnia jednocześnie warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom tylko z tego ostatniego tytułu. Może ona dobrowolnie, na swój wniosek, płacić składki emerytalne i rentowe także od prowadzonej firmy. Inaczej byłoby w przypadku, jeśli przebywałaby ona na urlopie wychowawczym i prowadziła jednocześnie działalność gospodarczą. Wtedy podlegałaby obowiązkowo ubezpieczeniom z tytułu biznesu, a nie opieki nad dzieckiem w czasie urlopu wychowawczego.

Art. 9 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Czy właściciel firmy opłaca składki od chałupnictwa

@RY1@i02/2012/003/i02.2012.003.18300150e.818.jpg@RY2@

Osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, która jednocześnie wykonuje pracę nakładczą, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym tylko od swojej firmy. Będzie to możliwe jednak pod warunkiem, że z chałupnictwa zarabia mniej niż kwota najniższej podstawy wymiaru składek dla prowadzących działalność gospodarczą. Może też dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami również z chałupnictwa.

Natomiast jeśli wykonując takie prace, zarabiałaby tyle, ile wynosi (albo więcej) najniższa podstawa, o której mowa wyżej, wówczas płaci składki z jednego tytułu - tego, który powstał wcześniej. W opisanym przypadku mogłoby to być zatem albo od biznesu, albo z chałupnictwa. Może oczywiście podlegać ZUS dobrowolnie także z drugiego tytułu, jeśli zgłosi taki wniosek.

Art. 9 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Czy rencista zapłaci składki od działalności

@RY1@i02/2012/003/i02.2012.003.18300150e.819.jpg@RY2@

Osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą i posiadająca ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu tej działalności, aż do czasu ustalenia prawa do emerytury. Jednak od dnia, od którego zostanie jej przyznane prawo do emerytury, zainteresowana będzie mogła być objęta dobrowolnie wspomnianymi ubezpieczeniami od biznesu.

Art. 9 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Czy zatrudniony musi płacić składki ZUS

@RY1@i02/2012/003/i02.2012.003.18300150e.820.jpg@RY2@

Osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą i pozostająca równocześnie w stosunku pracy, na podstawie którego otrzymuje kwotę odpowiadającą co najmniej płacy minimalnej, obowiązkowo podlega ubezpieczeniom społecznym tylko z tego ostatniego tytułu. Ta reguła odnosi się zarówno do zatrudnionego na pełny, jak i na niepełny etat. Zatem płatnik potrąci składki także od pensji pracownika wynoszącej co najmniej kwotę płacy minimalnej, jeśli wykonuje swoje obowiązki np. na pół etatu. Ubezpieczeni mogą, niezależnie od tego, w jakim wymiarze czasu pracy wykonują swoje obowiązki, dobrowolnie płacić składki od działalności gospodarczej. Inne reguły obowiązują, gdy ktoś zarabia na etacie mniej, niż wynosi pensja minimalna. Zatem jeśli podstawa wymiaru składek na jego ubezpieczenia emerytalne i rentowe ze stosunku pracy w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od wspomnianego wynagrodzenia, to wówczas obejmowany jest obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi także od prowadzonego biznesu. Jest jeszcze tutaj możliwa inna sytuacja - gdy osoba prowadząca pozarolniczą działalność pozostaje jednocześnie np. w dwóch stosunkach pracy. Wtedy należy zsumować podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tych tytułów pracowniczych. Trzeba dodać dwie kwoty wynagrodzeń z etatów. Jeżeli łącznie wynoszą one przynajmniej tyle, ile minimalne wynagrodzenie, osoba prowadząca działalność podlega z tego tytułu dobrowolnie ubezpieczeniom społecznym. Zatem musi zapłacić składki jako pracownik, a może także dobrowolnie ubezpieczyć się jako właściciel firmy.

Art. 9 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Czy zleceniobiorca z firmą i pracownik płaci ZUS

@RY1@i02/2012/003/i02.2012.003.18300150e.821.jpg@RY2@

Ubezpieczony w opisanej sytuacji podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z umowy o pracę i z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Od zlecenia, jeśli chciał, mógł płacić składki, pod warunkiem że złożył wniosek do ZUS. Osoba prowadząca firmę, będąca jednocześnie pracownikiem wykonującym zlecenie dla innego podmiotu niż pracodawca i która zarabia ze stosunku pracy mniej niż płaca minimalna, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z umowy o pracę.

Drugie obowiązkowe ubezpieczenie jest ustalane w zależności od tego, ile wynosi wynagrodzenie ze zlecenia. Jeśli jest to mniej niż najniższa podstawa wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, to powinien odprowadzić składki od prowadzonej firmy. Jeżeli jest inaczej, składki są płacone z tego tytułu, który powstał wcześniej. Zainteresowany może także wówczas, na swój wniosek, zostać objęty ubezpieczeniami również z tytułu powstałego później lub zmienić go.

Reasumując, w opisanej powyżej sytuacji, przedsiębiorca jest zatem objęty ubezpieczeniem ze stosunku pracy oraz dodatkowo z biznesu albo ze zlecenia. Zawsze jednak w tym przypadku zapłaci składki z dwóch tytułów.

Art. 9 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Paweł Jakubczak

pawel.jakubczak@infor.pl