Dokumentowanie prawa do zasiłków po zmianach

● oświadczenie o dacie przyjęcia dziecka na wychowanie,

● kopia (zamiast dotychczasowego oryginału) zaświadczenia sądu opiekuńczego o wystąpieniu o przysposobienie, zawierającego datę urodzenia dziecka i potwierdzonego przez płatnika zasiłku za zgodność z oryginałem, lub

● kopia prawomocnego orzeczenia sądu opiekuńczego o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej lub umowy rodziny zastępczej ze starostą potwierdzone przez płatnika za zgodność z oryginałem (korekta do par. 12 rozporządzenia).

Gdy ubezpieczona rezygnuje z zasiłku (macierzyńskiego lub na warunkach macierzyńskiego), świadczenie ma prawo pobierać ubezpieczony ojciec, który przerwał działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad potomkiem. Kobieta w tym celu musi obecnie złożyć:

● wniosek z datą rezygnacji,

● oświadczenie, od kiedy ojciec będzie korzystał ze świadczenia.

Ojciec przedstawia:

● odpis skrócony aktu urodzenia dziecka lub jego kopię potwierdzoną przez płatnika za zgodność z oryginałem,

● zaświadczenie płatnika o okresie przysługującego i wypłaconego matce zasiłku macierzyńskiego/na warunkach macierzyńskiego, o stawce procentowej świadczenia jej należnego (zmiany do par. 14 i 15 rozporządzenia). Zaświadczenie płatnika jest rozbudowane, co jest konsekwencją zmienionych od 17 czerwca 2013 r. przepisów o uprawnieniach rodzicielskich.

● zaświadczenie płatnika wymagane od ubezpieczonego ojca, który kontynuuje pobieranie zasiłku macierzyńskiego/na warunkach macierzyńskiego w razie hospitalizacji matki,

● odpis skrócony aktu urodzenia dziecka lub jego kopię potwierdzoną przez płatnika za zgodność z oryginałem,

● zaświadczenie szpitala o terminie przyjęcia i wypisania matki ze szpitala.

Przerwanie wypłaty zasiłku matce w tym wypadku następuje tak jak i przed korektą na podstawie:

● zaświadczenia szpitala o terminie przyjęcia kobiety do tej jednostki albo jego kopii potwierdzonej przez płatnika za zgodność z oryginałem,

● oświadczenia samej zainteresowanej, od kiedy ojciec będzie korzystał z zasiłku.

Do wznowienia wypłaty zasiłku po pobycie matki w szpitalu wystarczy:

● zaświadczenie płatnika o okresie, za jaki zasiłek macierzyński został wypłacony ojcu (modyfikacja par. 17 rozporządzenia).

Dowody stanowiące podstawę przyznania i wypłaty dodatkowego zasiłku macierzyńskiego/na warunkach macierzyńskiego, gdy bezpośrednio wcześniej świadczenie pobierała ta sama osoba:

● zaświadczenie pracodawcy o okresie udzielonego dodatkowego urlopu macierzyńskiego/na warunkach macierzyńskiego oraz zaświadczenie zakładu o okresie i wymiarze czasu pracy wykonywanej w trakcie wymienionych urlopów - w przypadku pracowników, którym zasiłek wypłaca ZUS,

● wniosek ubezpieczonego niebędącego pracownikiem złożony płatnikowi przed terminem rozpoczęcia korzystania z dodatkowego zasiłku macierzyńskiego/na warunkach macierzyńskiego (nowelizacja par. 18 rozporządzenia).

Gdy o macierzyński z racji urlopu rodzicielskiego występuje ten sam zainteresowany, który otrzymywał wcześniej dodatkowy zasiłek macierzyński/na warunkach macierzyńskiego, przedłożyć trzeba:

● w przypadku pracownika, któremu zasiłek wypłaca ZUS: własne oświadczenie o braku zamiaru korzystania przez drugiego rodzica w okresie wskazanym we wniosku z zasiłku macierzyńskiego z tytułu urlopu rodzicielskiego albo o okresie, kiedy drugi rodzic zamierza korzystać z tego zasiłku w okresie objętym wnioskiem albo potwierdzone przez pracodawcę za zgodność z oryginałem kopie takich oświadczeń oraz zaświadczenie pracodawcy o okresie udzielonego urlopu rodzicielskiego oraz o okresie i wymiarze czasu pracy wykonywanej w trakcie tego urlopu,

● w przypadku ubezpieczonego niebędącego pracownikiem: jego wniosek złożony płatnikowi przed terminem rozpoczęcia korzystania z zasiłku macierzyńskiego za czas urlopu rodzicielskiego (dodanie do rozporządzenia nowego par. 18a).

Jeżeli podstawowy zasiłek macierzyński pobierał inny rodzic, a drugi występuje o dodatkowy zasiłek macierzyński/na warunkach macierzyńskiego, dostarczyć trzeba:

● zaświadczenie płatnika o okresie, za który zasiłek macierzyński został wypłacony drugiemu rodzicowi, liczbie części wypłaconego dodatkowego zasiłku macierzyńskiego/na warunkach macierzyńskiego oraz o stawce procentowej, w jakiej zasiłek przysługiwał drugiemu rodzicowi,

● zaświadczenie pracodawcy o okresie i wymiarze czasu pracy wykonywanej w trakcie dodatkowego urlopu macierzyńskiego/na warunkach macierzyńskiego - pracownik, któremu zasiłek macierzyński wypłaca ZUS,

● wniosek ubezpieczonego niebędącego pracownikiem złożony płatnikowi przed terminem rozpoczęcia korzystania z dodatkowego zasiłku macierzyńskiego/na warunkach macierzyńskiego,

● skrócony odpis aktu urodzenia dziecka albo jego kopia potwierdzona przez płatnika za zgodność z oryginałem albo

● oświadczenie ubezpieczonego, kiedy dziecko zostało przyjęte na wychowanie, oraz zaświadczenie sądu opiekuńczego o wystąpieniu do sądu o jego przysposobienie, zawierające datę urodzenia dziecka, albo jego kopia potwierdzona przez płatnika za zgodność z oryginałem albo

● prawomocne orzeczenie sądu opiekuńczego o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej lub umowa cywilnoprawna rodziny zastępczej ze starostą, albo ich kopia potwierdzona przez płatnika za zgodność z oryginałem oraz dokument potwierdzający wiek dziecka (korekta par. 19 rozporządzenia).

Aby udokumentować prawo do zasiłku macierzyńskiego z racji urlopu rodzicielskiego, jeżeli wcześniej zasiłek macierzyński dostawał drugi rodzic, trzeba od 26 listopada 2013 r. złożyć:

● pracownicy, którym zasiłek wypłaca ZUS: oświadczenie o braku zamiaru korzystania przez drugiego rodzica w okresie wskazanym we wniosku z zasiłku macierzyńskiego z tytułu urlopu rodzicielskiego albo o okresie, kiedy drugi rodzic chce korzystać z tego zasiłku w okresie objętym wnioskiem, albo potwierdzone przez pracodawcę za zgodność z oryginałem kopie takich oświadczeń oraz zaświadczenie pracodawcy o okresie i wymiarze czasu pracy wykonywanej w trakcie urlopu rodzicielskiego,

● zaświadczenie płatnika o okresie, za który zasiłek macierzyński został wypłacony drugiemu rodzicowi, liczbie części wypłaconego zasiłku macierzyńskiego z racji urlopu rodzicielskiego oraz o stawce procentowej, w jakiej zasiłek macierzyński przysługiwał drugiemu rodzicowi,

● w przypadku ubezpieczonych niebędących pracownikami: wniosek ubezpieczonego złożony płatnikowi przed terminem rozpoczęcia korzystania z zasiłku macierzyńskiego z racji urlopu rodzicielskiego,

● odpowiedni dokument spośród wskazanych w pkt 4-6 (dodany do rozporządzenia nowy par. 19a).

● oświadczenie ubezpieczonej, czy ubezpieczony ojciec będzie korzystał z uprawnień do zasiłku macierzyńskiego za pozostały okres,

● w przypadku pracownicy, której zasiłek wypłaca ZUS: zaświadczenie pracodawcy o terminie zaprzestania korzystania z dodatkowego urlopu macierzyńskiego/na warunkach urlopu macierzyńskiego albo urlopu rodzicielskiego,

● w przypadku ubezpieczonej niebędącej pracownicą: jej wniosek złożony płatnikowi w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego z datą rezygnacji.

Zasady te dotyczą odpowiednio rezygnacji z części pobierania dodatkowego zasiłku macierzyńskiego/na warunkach macierzyńskiego czy zasiłku za czas urlopu rodzicielskiego przez ubezpieczonego ojca (dodany par. 19b rozporządzenia).

W konsekwencji opisanych zmian od 26 listopada 2013 r. obowiązuje nowy wzór zaświadczenia płatnika zasiłków ZUS Z-3 (nowy załącznik nr 1 do rozporządzenia).

● oświadczenie ubezpieczonego o chorobie niani, z którą rodzice zawarli umowę uaktywniającą, lub opiekuna dziennego,

● kopię zaświadczenia lekarskiego na druku ZUS ZLA bądź kopię zaświadczenia lekarskiego na zwykłym druku stwierdzające niezdolność do pracy wskazanej niani albo dziennego opiekuna, potwierdzone przez ubezpieczonego za zgodność z oryginałem (zmiany do par. 23 rozporządzenia).