Zleceniobiorcy, który po ustaniu zatrudnienia przystąpi do ubezpieczenia chorobowego, uzupełnia się podstawę zasiłku

Tak. Od 1 grudnia 2013 r. wejdzie w życie nowelizacja ustawy zasiłkowej z 21 czerwca 2013 r., która wprowadza nowe zasady ustalania podstawy wymiaru zasiłku. Dotyczy to m. in. osób wykonujących umowy-zlecenia.

Dla osoby niebędącej pracownikiem (np. zleceniobiorcy) podstawa wymiaru zasiłku ustalana jest w oparciu o przychód osiągnięty w okresie 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Jeśli osoba ta pozostaje w ubezpieczeniu chorobowym krócej niż 12 miesięcy, podstawa wymiaru zasiłku ustalana jest w oparciu o przeciętny miesięczny przychód z tego krótszego okresu, z uwzględnieniem pełnych miesięcy kalendarzowych ubezpieczenia.

Zgodnie z obecnie obowiązującymi regulacjami w sytuacji, gdy osoba niebędąca pracownikiem, dla której przepisy określają najniższą podstawę wymiaru składek (np. zleceniobiorca), stała się niezdolna do pracy w pierwszym miesiącu kalendarzowym ubezpieczenia chorobowego, podstawę wymiaru zasiłku stanowi dla niej najniższa podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe za miesiąc, w którym powstało prawo do tego zasiłku, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71 proc. podstawy wymiaru składki na to ubezpieczenie.

ZUS przez wiele lat ustalał podstawy wymiaru zasiłku w oparciu o przychód z pierwszego niepełnego miesiąca kalendarzowego dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, bez jej uzupełniania za pozostałe dni. Jest to zupełnie odmienne stanowisko niż obowiązujące odnośnie do pracowników. W ich przypadku dolicza się do podstawy wymiaru zasiłku ustaloną odpowiednio wartość wynagrodzenia za pozostałą nieprzepracowaną część miesiąca. Przyczyną zmiany ustawy zasiłkowej był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 maja 2012 r. (sygn. akt P12/10, OTK-A 2012/5/52).

Nowe regulacje dotyczą sytuacji, w której zleceniobiorca zostanie objęty ubezpieczeniem chorobowym nie później niż w ciągu 30 dni od ustania takiego ubezpieczenia z innego tytułu i stanie się niezdolny do pracy przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego tego nowego ubezpieczenia (np. w pierwszym miesiącu ubezpieczenia z tytułu umowy-zlecenia). W takim przypadku podstawę wymiaru zasiłku będzie stanowiła kwota, od której zostałaby opłacona składka, gdyby podlegał on ubezpieczeniu przez pełny miesiąc kalendarzowy. W związku z tym w celu ustalenia przychodu stanowiącego podstawę wymiaru zasiłku trzeba będzie podzielić kwotę przychodu zleceniobiorcy z pierwszego miesiąca ubezpieczenia przez liczbę dni podlegania ubezpieczeniu chorobowemu z wykonywania umowy-zlecenia. Uzyskany wynik trzeba pomnożyć przez pełną liczbę dni danego miesiąca (31). Tak ustaloną kwotę trzeba będzie jeszcze pomniejszyć o 13,71 proc.

Marek Opolski

ekspert z zakresu ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna

Art. 1-2 ustawy z 21 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. poz. 996).