Bez składek od dodatków w czasie wychowawczego

Ostatnie zmiany odnoszące się do uprawnień rodzicielskich spowodowały wątpliwości wśród nauczycieli dotyczące przysługujących im dodatków: mieszkaniowego i wiejskiego.

Zdaniem Karoliny Miary, adwokata z Warszawy specjalizującego się w sprawach z ubezpieczenia społecznego, od kwot tych nie należy naliczać i opłacać składek ZUS, jeśli osoba ucząca w czasie takiej przerwy nie świadczy pracy na podstawie umowy o pracę lub zlecenia.

Zgodnie z art. 54 ust. 5 Karty nauczyciela (Dz.U. z 2006 r. nr 97, poz. 674 z późn. zm.) osobie mającej kwalifikacje do zajmowania takiego stanowiska zatrudnionej na terenie wsi lub w mieście liczącym do 5 tys. mieszkańców przysługuje odrębny dodatek w wysokości 10 proc. wynagrodzenia zasadniczego. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z 11 grudnia 2002 r. (sygn. akt II SA/Lu 923/2001) takie świadczenia mieszkaniowe i wiejskie są obligatoryjnymi składnikami wynagrodzenia za pracę.

Organ prowadzący szkołę nie może uzależnić ich przyznania od tego, czy ma odpowiednie środki pieniężne. Od takich wypłat szkoła musi zapłacić składki na ubezpieczenie społeczne. Zasada ta wynika z uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r. (sygn. akt. III UZP 1/06). Uznała ona, że dodatek mieszkaniowy wypłacany nauczycielowi na podstawie art. 54 ust. 3 ustawy Karty jest wliczany do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Te przychody nie zostały wyeliminowane ze wspomnianej podstawy na mocy par. 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. (Dz.U. z 1998 r. nr 161, poz. 1106).

Inne zasady obowiązują jednak w przypadku urlopu wychowawczego. Nauczyciel co do zasady nie podlega w jego trakcie ubezpieczeniom społecznym oraz zdrowotnemu jako pracownik, lecz z tytułu przebywania na takim urlopie. Wynika to z art. 6 ust. 1 pkt 19 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Dlatego w czasie korzystania przez nauczyciela z takiej przerwy na opiekę szkoła nie ma obowiązku uiszczania składek ZUS od wypłaconych za okres tego urlopu dodatków wiejskich i mieszkaniowych.

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl