Komornik nie pobiera składek w toku egzekucji

Tak. Pracodawca ma taki obowiązek.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. W podstawie wymiaru składek nie uwzględnia się wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków. Składek nie opłaca się również od przychodów wymienionych w rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 z późn. zm.). Należności wynikające ze stosunku pracy stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądowym, których wypłata na rzecz pracowników jest realizowana przez komorników, są przychodami ze stosunku pracy. Jeśli przychody te nie są wyłączone z podstawy wymiaru składek na podstawie wskazanego wyżej rozporządzenia, to od uzyskanego w tym trybie przychodu trzeba odprowadzić składki na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne. Składki nie są opłacane od kwoty odsetek związanych z nieterminową wypłatą wynagrodzenia.

Realizacja przez zakład

W przypadku gdy pracodawca wypłaca pracownikowi należności zasądzone wyrokiem sądu, powinien naliczyć od nich oraz opłacić składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Jeśli pracodawca wypłaca te należności osobie, która w dalszym ciągu u niego pracuje, rozliczenie należnych składek następuje w imiennym raporcie miesięcznym ZUS RCA z kodem 01 10 xx składanym za miesiąc, w którym następuje wypłata tych należności.

Jeżeli z kolei osoba ta nie jest już zatrudniona u pracodawcy i została wyrejestrowana z ubezpieczeń, a należne wynagrodzenie jest wypłacane w następnym miesiącu po wyrejestrowaniu lub później, składki wykazywane są w raporcie miesięcznym ZUS RCA z kodem tytułu ubezpieczenia 30 00 xx, składanym za miesiąc, w którym nastąpiła wypłata zaległego wynagrodzenia.

Szczególna sytuacja

Inaczej sytuacja wygląda jednak, gdy wynagrodzenie jest wyegzekwowane przez komornika i przekazane pracownikowi. W takim przypadku pracodawca nie wypłaca wynagrodzenia, a tylko ma informację, w jakiej wysokości zostało ono przekazane pracownikowi.

Obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości rozliczenia składek na ubezpieczenia społeczne należnych od przychodu ze stosunku pracy przez komornika w sytuacjach, gdy przychód ten jest wypłacany za jego pośrednictwem. Nie przewidują także możliwości samodzielnego rozliczania i opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne przez zatrudnionego. Brak możliwości bieżącego odliczenia przez pracodawcę z przychodu ubezpieczonego części składek finansowanych z jego środków nie zwalnia pracodawcy z obowiązku rozliczenia i przekazania do ZUS całości należnych składek.

Tryb postępowania

Rozliczenie należnych składek powinno nastąpić w dokumentach sporządzanych za miesiąc, w którym kwota wyegzekwowanego przez komornika wynagrodzenia za pracę zostanie postawiona do dyspozycji ubezpieczonego (tj. za miesiąc, w którym nastąpi wypłata lub przelanie wyegzekwowanych środków na rachunek bankowy ubezpieczonego). Opłacenie należnych składek oraz przekazanie do ZUS wymaganych dokumentów rozliczeniowych powinny nastąpić z zachowaniem terminu płatności obowiązującego płatnika składek. Jeśli pracodawca opłaci należne składki od wynagrodzenia wypłaconego za pośrednictwem komornika w pełnej wysokości (tj. łącznie z częścią podlegającą sfinansowaniu przez pracownika), może dochodzić od niego zwrotu poniesionych z tego tytułu kosztów, które zatrudniony zobowiązany był uiścić tytułem współfinansowania składek na ubezpieczenia społeczne.

W sporządzanych za pracownika dokumentach rozliczeniowych płatnik składek powinien:

wwykazać uzyskany przychód w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz dokonać rozliczenia całości należnych składek zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych,

wwykazać uzyskany przychód w podstawie wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne po pomniejszeniu go o składki na ubezpieczenia społeczne w części podlegającej sfinansowaniu przez pracownika oraz

wwykazać należną od tego przychodu składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości "0" (zero).

W przypadku gdy wypłata przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne jest dokonywana przez komornika, składka na ubezpieczenie zdrowotne powinna być opłacona przez ubezpieczonego bezpośrednio na rachunek bankowy wskazany przez właściwy oddział wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia.

Michał Jarosik

ekspert od świadczeń z ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna

Art. 18 ust. 1-2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Art. 81 ust. 1, art. 84 ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 z późn. zm.).