Która spółka rozlicza się z ZUS

Spółka z o.o. powinna uwzględnić przychód z tytułu umowy-zlecenia w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne swojego pracownika.

Za pracownika w rozumieniu ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych uważa się nie tylko osobę pozostającą w stosunku pracy, ale także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło, jeśli zawarła taką umowę z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. W ten sam sposób pojęcie pracownika jest rozumiane w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego. Obejmuje ono zatem dwie relacje pomiędzy zakładem pracy i podwładnym. Pierwszą jest sytuacja, gdy oba stosunki (pracowniczy i cywilnoprawny) dotyczą tych samych podmiotów jednocześnie występujących wobec siebie w roli pracodawcy-zleceniodawcy i pracownika-zleceniobiorcy. Natomiast druga sytuacja polega na tym, że na istniejący stosunek pracy nakłada się stosunek cywilnoprawny pomiędzy pracownikiem i osobą trzecią. Na podstawie tego stosunku pracownik wykonuje pracę na rzecz pracodawcy w ramach łączącej pracodawcę z tą osobą trzecią umownej więzi prawnej.

W orzecznictwie przyjmuje się, że przypadek wykonywania pracy na rzecz pracodawcy, z którym zleceniobiorca pozostaje w stosunku pracy, oznacza taką sytuację, gdy to pracodawca jest rzeczywistym beneficjentem pracy świadczonej przez zleceniobiorcę. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, czy w trakcie wykonywania pracy zleceniobiorca pozostawał pod faktycznym kierownictwem swojego pracodawcy bądź czy korzystał z jego majątku (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 13 lutego 2013 r., sygn. akt III AUa 1142/12, LEX nr 1282660).

Ugruntowany jest także pogląd (por. uchwała Sądu Najwyższego z 2 września 2009 r., sygn. akt II UZP 6/09, OSNP 2010/3-4/46 oraz wyrok SN z 22 lutego 2010 r., sygn. akt I UK 259/09, LEX nr 585727), że we wskazanym wyżej przypadku płatnikiem składek należnych od przychodu z tytułu umowy cywilnoprawnej wykonywanej na rzecz własnego pracodawcy, ale zawartej z innym podmiotem, jest pracodawca. Takie stanowisko uzasadnia się tym, że osoba wykonująca pracę na podstawie tego rodzaju umowy cywilnoprawnej dla potrzeb ubezpieczeń społecznych jest uważana za pracownika, a płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne pracownika jest pracodawca.

Zgodnie z art. 18 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w przypadku osób, o których mowa w art. 8 ust. 2a tej ustawy, w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne uwzględnia się zatem również przychód z tytułu umowy agencyjnej, umowy-zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące umowy-zlecenia, bądź umowy o dzieło.

Adam Jagiełło

ekspert od ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna

Art. 8 ust. 1 i 2a, art. 18 ust. 1a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 z późn. zm.).