Składki zdecydują o wysokości świadczenia

Zwiększenie uprawnień związanych z rodzicielstwem sprawi, że rodzice zyskają 52 tygodnie wolnego, na jakie złożą się różne rodzaje płatnych urlopów. Aby jednak nie dochodziło do różnego rodzaju nadużyć, konieczne są zmiany w sposobie ustalania wysokości wypłaty zasiłku, o jaki mogą się ubiegać przedsiębiorcze matki.

Będzie ustawa

Wkrótce nie będzie możliwe opłacanie tylko przez jeden miesiąc wysokich składek od maksymalnej podstawy wymiaru dobrowolnego ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, żeby później przez kilka kolejnych miesięcy otrzymywać po kilka tysięcy złotych zasiłku. Rząd pracuje nad projektem ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Jeśli wejdzie w życie, podstawą do ustalania kwoty zasiłku będzie minimalna podstawa wymiaru składek zwiększana o 1/12 za dodatkowo zapłacone składki. Pełny zasiłek w zadeklarowanej kwocie zainteresowana otrzyma zatem dopiero po roku płacenia wysokich składek. Przy czym podstawa do ustalania wysokości zasiłku będzie 60 proc. średniego prognozowanego wynagrodzenia.

Prawo do wypłaty

O zasiłek macierzyński może wystąpić matka lub ojciec objęty ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa na podstawie przepisów ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.). O ile jednak w przypadku pracowników to ubezpieczenie jest obowiązkowe, osoby prowadzące działalność pozarolniczą oraz osoby z nimi współpracujące mogą się ubezpieczyć dobrowolnie. Wtedy z tego tytułu co miesiąc terminowo muszą opłacać składkę w wysokości 2,45 proc. podstawy wymiaru. Jej maksymalna wysokość nie może jednak przekraczać miesięcznie 250 proc. przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim kwartale. Nie ma w tym przypadku zastosowania ograniczenie rocznej podstawy wymiaru składek do 30-krotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Osoba prowadząca własną firmę, która opłacała dobrowolne składki chorobowe przez miesiąc w wysokości 250 proc. przeciętnego wynagrodzenia, otrzyma zasiłek macierzyński w wysokości zwiększonej 1/12 nadwyżki ponad 60 proc. podstawy wymiaru.

Firma jak pracownik

Wydłużenie z jednego do 12 miesięcy okresu branego pod uwagę przy ustalaniu wysokości zasiłku macierzyńskiego powoduje, że tym samym przedsiębiorcze matki będą tak samo traktowane jak pracownice. Przygotowane bowiem przez rząd nowe zasady ustalania wysokości zasiłków realizują wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 maja 2012 r. (sygn. akt P 12/10). Sędziowie uznali, że prowadzący firmy powinni być tak samo traktowani jak zatrudnieni na umowę o pracę. W ich przypadku podstawę wymiaru zasiłku stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających powstanie niezdolności do pracy albo z faktycznego okresu zatrudnienia za pełne kalendarzowe miesiące, jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem tego czasu.

Do ustalenia podstawy wymiaru przyjmuje się przychód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenia społeczne. Jeżeli pracownik w każdym miesiącu przepracował mniej niż połowę obowiązującego go czasu pracy z przyczyn usprawiedliwionych, przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku uwzględnia się wynagrodzenie za wszystkie miesiące, uzupełnione do pełnej wysokości.

Oprócz składników przysługujących za okresy miesięczne w podstawie wymiaru zasiłku bierze się pod uwagę składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy dłuższe niż miesiąc. Są one jednak uwzględniane w wysokości 1/12 przysługującej kwoty. Zatem zastosowanie w przypadku przedsiębiorczych matek zasad liczenia składek w zależności od terminu ich opłacania upodabnia obie grupy ubezpieczonych.

@RY1@i02/2013/115/i02.2013.115.05000080r.802.jpg@RY2@

Zmiany w zasadach ustalania zasiłku

Prawo do wypłat z ZUS

Komu przysługuje zasiłek macierzyński (warunkiem jest objęcie ubezpieczeniem chorobowym):

wpracownikom,

wczłonkom rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych,

wwykonującym pracę nakładczą,

wwykonującym obowiązki na podstawie umowy agencyjnej lub umowy-zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług,

wświadczącym pracę na podstawie umowy uaktywniającej określonej przepisami ustawy z 4 lutego 2011r. o opiece nad dziećmi w wieku do 3 lat (Dz.U. nr 45, poz. 235 ze zm.),

wprowadzącym pozarolniczą działalność oraz osobom z nimi współpracującym,

wwykonującym odpłatnie obowiązki, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,

wosobom odbywającym służbę zastępczą,

wduchownym.

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl