Niezdolność do pracy pod kontrolą

Pracodawca może upoważnić do przeprowadzenia kontroli swojego podwładnego, do którego ma zaufanie. Przekazanie protokołu kontroli do ZUS będzie konieczne w razie stwierdzenia uchybień ze strony kontrolowanego pracownika, jeśli nie zgodzi się on z tymi ustaleniami.

Kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy przeprowadza płatnik zasiłku. Jeśli uprawnionym do wypłaty zasiłku jest pracodawca, może on dokonać sprawdzenia, czy zatrudniony wykorzystuje zwolnienie lekarskie zgodnie z jego przeznaczeniem.

Pracodawca powinien wystawić osobie wyznaczonej do kontroli imienne upoważnienie. Uprawnia ono do wykonywania kontroli w miejscu zamieszkania, w miejscu czasowego pobytu lub w miejscu zatrudnienia osoby kontrolowanej.

Kontrola prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy z powodu choroby polega na ustaleniu, czy pracownik w okresie orzeczonej niezdolności do pracy nie wykonuje pracy zarobkowej albo nie wykorzystuje zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem.

Za pracę zarobkową uważa się wszelkie czynności zmierzające do osiągnięcia zarobku. Z kolei kontrola zgodności wykorzystywania zwolnienia lekarskiego z jego celem polega na sprawdzeniu, czy pracownik wykonuje czynności sprzeczne z celem zwolnienia lekarskiego od pracy lub czynności, które mogą przedłużyć okres choroby, albo takie, które naruszają zalecenia lekarskie.

W razie stwierdzenia w trakcie kontroli nieprawidłowości związanych z wykorzystywaniem zwolnienia osoba kontrolująca sporządza protokół, w którym podaje, na czym polegały te nieprawidłowości. Protokół należy przedłożyć kontrolowanemu pracownikowi w celu wniesienia przez niego ewentualnych uwag.

Pracodawca, który przeprowadził kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego i stwierdził w tym zakresie nieprawidłowości, nie musi przesyłać protokołu kontroli w celu potwierdzenia dokonanych ustaleń do oddziału ZUS. Na podstawie tych ustaleń pozbawia ubezpieczonego prawa do zasiłku chorobowego za cały okres niezdolności do pracy orzeczonej w zwolnieniu lekarskim, który podlegał kontroli. Jeśli więc zwolnienie jest wystawione na okres od 10 do 26 kwietnia 2013 r., a kontrola zostanie przeprowadzona np. 19 kwietnia 2013 r., ubezpieczony utraci prawo do zasiłku za cały okres niezdolności do pracy orzeczonej w tym zwolnieniu lekarskim.

Jeśli jednak pracodawca będzie miał wątpliwości, czy zwolnienie było wykorzystywane niezgodnie z jego celem, powinien zwrócić się o rozstrzygnięcie sprawy do właściwej jednostki organizacyjnej ZUS. Ustalenia kontroli trzeba będzie przekazać do ZUS także wtedy, gdy ubezpieczony nie zgodzi się z ich treścią. ZUS wyda wówczas decyzję pozbawiająca prawa do zasiłku.

Aneta Maj

ekspert od świadczeń z ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna

Art. 17, art. 61 ust. 1 i 2, art. 68 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich (Dz.U. nr 65, poz. 743).